Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

адуу

нэр үг/ˈatʊː/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    амьтанДэлэнтний анги, туурайтны багийн адуунуудыг багтаасан төрлийн нэр
  2. 2.
    амьтанТаван хошуу малын нэг, уналга, ачлаганд хэрэглэнэ
  3. 3.
    амьтанМорь, гүү, азарга, үрээ, байдас, унага, даага тэргүүтнээс бүрэлдсэн сүрэг
  4. 4.
    амьтанцээрлэсэнБөөс.

Англи утга

  • нэр үгhorse; equine; horse herd; One of four sides of the ankle bone dice used in Monglian folk games; louse

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнадуу
Харьяалахын тийнадууныW
Заахын тийнадуугW
Өгөх орших тийнадуундW
Гарахын тийнадуунаасW
Үйлдэхийн тийнадуугаарW
Хамтрахын тийнадуутайW
Чиглэхийн тийнадуу руу
Олон тооадуунуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • тахь адуу — Азид нутагладаг зэрлэг адуу

  • адуу манах — адууг чоно, нохой, шороо, салхи, шуурганаас сэргэмжлэн шөнө хариулж хамгаалах

  • адууны явдал — адууны хөлний гишгэдэл, хөдөлгөөн; давхиа, ергөө, сайвар, хатираа, жороо, цогио, шогшоо алхаа

Хэлц үг

  • ↑аавдаа адуу манахыг заах

  • ↑ эцгийн гэрээс гараагүй байж адуу хариулав г

  • Аавын уурга барьж сур

  • Адуу мал чинь өснө

  • Ээжийн зүүг барьж сур

  • Эрхэм үйл чинь бүтнэ

  • Аага идсэн илжиг

  • Адуу дагаж гүйнэ

  • Ааш зангийн даруу нь дээр

  • Адуу малын тарган нь дээр

  • Азангийн номхон нь сайн

  • Адуу малын тарган нь сайн

  • Адсага шиг талхигдаж

  • Адуу шиг унагдах

  • Адуу алдвал барьж болно

  • Ам алдвал барьж болохгүй

  • Адуу арав хүрвэл унах юм олдохгүй

  • Хонь зуу хүрвэл идэх юм олдохгүй

  • Адуу арав хүртэл унаш ховор

  • Хонь хорь хүртэл алш ховор

  • Адуу гэвэл гасална

  • Авна гэвэл сарвайна

  • Адуу гэхэд “А” үсгээр эхэлдэг

  • Хонь гэхэд “Х” үсгээр эхэлдэг

  • Адуу зогсоолдоо сайхан

  • Айл зохицолдоо сайхан

  • Адуу зогсоолдоо

  • Айл дэмдээ

  • Адуу зуу хүрэхээр унах морь олдохгүй

  • Хонь мянга хүрэхээр идэх хонь олдохгүй

  • Адуу мал хариулвал ам тосдох

  • Ажил хөдөлмөр хийвэл ар дулаацах

  • Адуу муу арав хувилах

  • Алаг шаазгай хорь шахтнах

  • Адуу өөдөө хандсан морь хашигнахаа мартдаг

  • Янагтайгаа уулзсан хүн салахаа мартдаг

  • Айл аймгийн амьсгаа нэг

  • Адуу малын бэлчээр нэг

  • Айл бассан хүн нөмгөнөөр орно

  • Адуу бассан хүн амгайвчаар унана

  • … болон өөр 20

Зүйр цэцэн үг

  • Адуу амьт. #Дэлэнтний анги

  • Уналга

  • Ачлаганд хэрэглэнэ: адуу зуу хүрэхээр унах морь олдохгүй

  • Хонь мянга хүрэхээр алж идэх олдохгүй

  • Аавын хүүгийн зориг хурц

  • Адуун сүргийн туурай хурц

  • Адуунд үгүй азарга

  • Авд үгүй нохой

  • Айсан хүн адуу хөөх

  • Ичсэн хүн

  • Хүн алах

  • Адуундаа мордохдоо уургаа барь

  • Ажилдаа гарахдаа багажаа ав

  • Адууны алаг сайхан

  • Аяганы алаг муухай

  • Адууныхаа хэрээр исгэр

  • Хөнжлийнхөө хэрээр хөлөө жий

  • Адуу мэт орой унтаж

  • Эрт сэр

Хоршоо үг

  • адуу мал — агт мал

  • агт адуу — агт сүрэг

Үгийн гарал

Possibly related somehow to Proto-Turkic *at (“horse”), Proto-Turkic *adgïr (“stallion”), and/or Proto-Tungusic *abdu (“cattle”). Compare Turkish at, Turkish aygır, Evenki абду (abdu).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.