Үндсэн хэсэг рүү шилжих

алах

үйл үгтэмдэг нэрдайвар үгнэр үг[ä.ɮɐ̆χ]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Амьтны амийг таслах, амийг нь хөнөөх
  2. 2.
    шилжсэн утгаЮмыг эвдэж сүйтгэх, баллах;

Ойролцоо үг

Англи утга

  • тэмдэг нэрbaneful, mortal, homicidal, murderous
  • дайвар үгmurderously
  • нэр үгkilling, liquidation, slaughter, execution
  • үйл үгto kill, assassinate, execute, massacre, murder, slaughter, slay, smite, put to death

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)алах
Одоо ирээдүй цаг (-на)ална
Өнгөрсөн цаг (-лаа)аллаа
Өнгөрсөн цаг (-в)алав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)алжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)алсан
Хэвшсэн нэр (-даг)алдаг
Холбох нөхцөл (-ж)алж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)алаад
Болзох нөхцөл (-вал)албал
Хүсэх (-маар)алмаар
Захирах (-аарай)алаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)алахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • алах ял — гэмтнийг цаазаар аваачих

  • буудан алах — буудаж хороох

  • худал хэлээд намайг аллаа шүү — худал хэлж намайг их хохироолоо шүү

Хэлц үг

  • алаагүй баавгайн арьсыг хуваах — олоогүй олзыг хуваах

  • цусгүй алах — а.цус гаргалгүйгээр алах; б.хүнийг оргүй гүтгэж, хэрэгт унагах

  • ↑ модон хутгаар үхэр алах

  • ↑ цусгүй алах

  • ↑ ямаа алах чээжинд

  • Авласан ангийн цусыг үздэг

  • Алах хүний үгийг авдаг

  • Аврах бурхан юм уу

  • Алах чөтгөр юм уу

  • Алах нь гэхэд айхгүй

  • Аврах гэхэд тоохгүй

  • Алах өвчин аалиар орох

  • Халдах өвчин хамраар орох

  • Алах үхрийн цусыг нь ав

  • Алагдах хүний үгийг нь ав

  • Алах хүн нялгар

  • Аврах хүн ёрхгор

  • Алах хүний ам үгийг асуудаг

  • Арилжих малын ам шүдийг үздэг

  • Алах хүний өчгийг ав

  • Алах малын хишгийг ав

  • Алах үхрийн дөрийг ав

  • Алах хүнийг гурван удаа хяна

  • Хэлэх үгийг гурван удаа бод

  • Алах хүнээс амыг ав

  • Үхэх хүний үгийг сонс

  • Үхэх хүний үгийг нь сонс

  • Алах малын цусыг нь ав

Зүйр цэцэн үг

  • Ална ч гэсэн мэдэхгүй

  • Аварна ч гэсэн мэдэхгүй

  • Албал ахадна

  • Алгадвал багадна

Хоршоо үг

  • алах талах — хүч хэрэглэн алж устган эд зүйлийг нь дээрэмдэх

  • алах хядах — үй олноор хөнөөх, үгүй хийх

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *ala-, compare Buryat алаха (alaxa), Kalmyk алх (alx).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.