Үндсэн хэсэг рүү шилжих

алхах

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠠᠯᠬᠤᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Нэг нэгэн алхмаар урагшлан явах
  2. 2.
    Алгасах, давж өнгөрөх, бартаа саадыг давах

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto step; to step over

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)алхах
Одоо ирээдүй цаг (-на)алхана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)алхлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)алхав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)алхжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)алхсан
Хэвшсэн нэр (-даг)алхдаг
Холбох нөхцөл (-ж)алхаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)алхаад
Болзох нөхцөл (-вал)алхвал
Хүсэх (-маар)алхмаар
Захирах (-аарай)алхаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)алхахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • алхаж гарах — юмны дээгүүр давж гарах

  • зөөлөн алхах — зөөлөн явах

  • зэрэгцэн алхах — зэрэгцэн явах

  • гэрийн босго алхах — гэрийн босгон дээр гишгэлгүй давах

Хэлц үг

  • жасаа алхах — ээлж өнгөрөөх

  • сар алхах — жирэмсэн эмэгтэй хөнгөрөх хугацаанаасаа хэтрэх

  • Алхах бүртээ аминд хүрдэг

  • Тонгойх бүртээ толгой залгидаг

  • Алхсан мөрөө гэдрэг хянаж

  • Алхах мөрөө урагшаа болгодог

  • Амтай толгой нь өмнөшөө харж

  • Алхах хөл нь хойшоо хандах

Зүйр цэцэн үг

  • Алхахаасаа өмнө гүйхийг дурлах

  • Алхвал ацаг

  • Хөдөлбөл хөлс

Хоршоо үг

  • алхах гишгэх — алхан явах

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *alku-, compare Dongxiang hhanku.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.