Үндсэн хэсэг рүү шилжих

амьдрал

нэр үг/ɛmtrəɮ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠠᠮᠢᠳ᠋ᠤᠷᠠᠯ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Хүн, амьтан, ургамлын төрж бий болохоос үхэж мөхөх хүртэлх үеийн амьд ахуй байдал
  2. 2.
    Нийгэм, хүний янз бүрийн хүрээнд илрэх үйл ажиллагаа
  3. 3.
    Биднийг хүрээлэн байгаа бодот байдал;

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгlife; existence

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнамьдрал
Харьяалахын тийнамьдралынW
Заахын тийнамьдралыгW
Өгөх орших тийнамьдралдW
Гарахын тийнамьдралаасW
Үйлдэхийн тийнамьдралаарW
Хамтрахын тийнамьдралтайW
Чиглэхийн тийнамьдрал луу
Олон тооамьдралуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • амьтны амьдрал — амьтны амьд явах хэлбэр

  • ургамлын амьдрал — ургамлын ургах үржих хэлбэр

  • амьдралаа холбох — гэр бүл болох, ханилан суух

  • гэр бүлийн амьдрал — гэр бүлийн аж төрөл

  • нийгмийн амьдрал — нийгмийн хөгжил дэвшил

  • амьдрал дээшлэх — амь зуулга дээрдэх

  • амьдралын баталгаажих түвшин — ард иргэдийн тухайн нийгэмд амьдрах баталгааг илэрхийлсэн үзүүлэлт

  • амьдралын өртөг — амь зуулгын өртөг

  • амьдралын түвшин — хүний амьдралын хэр хэмжээ

Хэлц үг

  • амьдралаа холбох — гэрлэх, ханилан суух

    Тийм хүн энэ насанд дахиад яав ч олдохгүй, ерөөсөө тийм ганцхан сайхан хүнийг олж амьдралаа холбох хувь тавилантай төрсөн гэж өөрийгөө бодсон (С.Эрдэнэ, Дөрвийн бодол).

  • амьдралыг нь таслах — амин зуулгыг нь үгүй хийх

    Тэр зорилгыг давсан хүний гар дээр байгаа гэсэн сангийн малыг хурааж авч, амьдралыг нь таслана гэж нярав Ламба гуай гэгээний зарлигаар далайлган тушаасан гэнэ шүү (Б.Ринчен, Үүрийн туяа).

  • амьдралын эргүүлэгт живүүлэн алдах — юм юманд уруу татагдахаа дөхөх

    Ганц хүүгээ цэрэгт мордуулж, их хотын амьдралын эргүүлэгт живүүлэн алдсанаас хойш Сүрэн чавганц зам хөлийн энэ Овоотоос буурь салгасангүй, үеэ мултарч, үсээ цайтал хоног тоолж яваа үйлтэй амьтан (С.Пүрэв, Насны чагтага).

  • ↑ утаатай шар амьдрал

  • Ажил сайтын

  • Амьдрал сайн

  • Амьдрал ядуутай

  • Ахар богино чацтай

  • Тансаг сүрэг таван хошуу

  • Амьдрал жаргалын дээж

  • Таж магнаг

  • торго хоргой

  • Эдлэл өмсгөлийн дээж

Хоршоо үг

  • амь амьдрал — ахуй амьдрал

  • аж амьдрал — ахуй амьдрал

  • амьдрал/амьдрал ахуй — аж төрөл

Үгийн гарал

амьдра- (amʹdra-, “to live”) + -л (-l).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.