арал

нэр үг/ˈarəɮ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Нуур далай, гол мөрөн доторх бүх талаараа усаар хүрээлэгдсэн хуурай газар

IIнэр үг

1.
Тэрэг чарганд морь мал хөллөж чирэхэд зориулан бэлдсэн урт хоёр гуя мод

IIIнэр үг

1.
Сур жирэм мэтийг дотуур нь оруулан татаж, хэлэнд нь хатган тогтоох, дөрвөлжин, дүгрэг хэлбэрийн хэрэгсэл

IVнэр үг

1.
Хүн, амьтны нуруу, өндөр
2.
Баян чинээлэг

нэр үг

1.
усаар хүрээлэгдсэн (тивээс бага) хуурай газар

Англи утга

нэр үгisland
нэр үгshaft, thill of a cart; chassis (of a cart, car); buckle; frame, build (of a person); arc of a bow

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	арал
Харьяалахын тийн	арлынW
Заахын тийн	арлыгW
Өгөх орших тийн	аралдW
Гарахын тийн	арлаасW
Үйлдэхийн тийн	арлаарW
Хамтрахын тийн	аралтайW
Чиглэхийн тийн	арал луу
Олон тоо	арлуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

далайн арал — далай дундах хуурай газар
арал хүлхи — далай тэнгисээс арал маягаар цухуйж ханалан байрласан уул нурууны тогтоц
арлын улс — бүх нутаг дэвсгэр нь арал олтриг дээр орших улс
арал хугарах — тэрэгний гуя мод хугарах
бүсний арал — бүсний цагариг
гуулин арал — гуулиар хийсэн гархи
арал сайтай бөх — бие томтой, өндөр бөх
арал дутах — нуруу чац дутах
арал сайтай айл — чинээлэг айл

Хоршоо үг

арал хойг — усаар хүрээлэгдсэн болон далай тэнгисийн ус руу түрж орсон хэсэгхэн хуурай газар

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *aral (“island”), compare Dongxiang aran (“river”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.