Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

атга

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр
  1. 1.
    Нэгэн гарын алга хурууг хумисны доторх зай хэмжээ
  2. 2.
    шилжсэн утгаӨчүүхэн, бага
IIнэр үг
  1. 1.
    Атгаг, өс

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнатга
Харьяалахын тийнатганы
Заахын тийнатгаг
Өгөх орших тийнатгаад
Гарахын тийнатганаас
Үйлдэхийн тийнатгагаар
Хамтрахын тийнатгатай
Чиглэхийн тийнатга руу
Олон тооатганууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • атга будаа — нэгэн атганд багтах будааны хэмжээ

  • атга давс — нэгэн атганд багтах давсны хэмжээ

  • атга ааруул — цөөхөн ааруул

  • атга гурил — багахан хэмжээтэй гурил

  • атга санах — өс хонзон өвөрлөж, муу санах

Хэлц үг

  • атгандаа байлгах — эрхэндээ байлгах

  • атгандаа барих — хатуу гараар барих

  • атгыг нь аваад чимх дээр нь — ихэнх ажлыг гүйцэтгээд, эцэст нь тараа таниулах

  • атга гурил, үмх мах — бага махтай жижигхэн хуушуур

    Наадмаар атга гурил үмх мах буюу нар сар гэрэлтсэн хуушуур ч олдохоо байдаг шүү дээ.

  • атгандаа байлгах/оруулах/барих — эрхэндээ байлгах, хатуу гараар барих, эрхшээлдээ оруулах

    Хадам эхийнх нь гар том, энд тэндээс ирсэн, ажлаар яваа улстай эвийг нь олж танилцахдаа сүрхий, аливааг магтаж, сайн сэтгэл гаргаж байгаад атгандаа оруулах бодлого их (С.Дашдооров, Гал голомт).

    Би ах таны төлөө бус дээд тэнгэрт ивээгдэж, дэлхий дайдыг атгандаа авсан их эзнийхээ алтан төрийн төлөө амиа өгье (Д.Норов, Чулуун домог).

  • ↑ аяга будаандаа атга шороо хийх

  • ↑ чимхээр олж атгаар алдах, цэнгээр олж лангаар гээх

  • Алгыг нь аваад

  • Атга дээр нь

  • Арван хүнд ах байдаг

  • Атга шагайнд сах байдаг

  • Атга модонд хэрэгцээ олон

  • Асралт хүнд нөхөр олон

  • Атга чимхээр гамнавал

  • Эмх тэр болно

  • Аяга будаандаа

  • Атга шороо хийх

  • Аяга мах өгөхөөсөө

  • Атга яс өгөөсэй (нохой)

  • Эм тахианы хүслэн

  • Атга аагын төдий

Хоршоо үг

  • атга чимх — а.атганд багтах хэмжээ, хоёр хуруугаар хавчсан хэмжээ; б.шилж. өчүүхэн бага) *атгыг нь аваад чимх дээр нь - ихэнх ажлыг гүйцэтгээд, эцэст нь тараа таниулах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.