аялгуу

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠠᠶᠠᠯᠭᠤ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Дуу хөгжмийн тус тусдаа биеэ дааж, яруу сайхан сонсогдохоор нэгэн зэрэг дуурьсан эгшиглэх олон аяны цогцос нийлбэр нэр
2.
Авианы уран яруу зохирол
3.
Үг ярианы дуудлага, хөг

IIнэр үг

1.
хэл шинжлэлНэгэн хэлний доторх нутаг нутгийн хэл ярианы онцлог шинжит төрх

Ойролцоо үг

уянга нийлэмж ая айзам

Англи утга

нэр үгdialect; melody

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	аялгуу
Харьяалахын тийн	аялгууны
Заахын тийн	аялгууг
Өгөх орших тийн	аялгууд
Гарахын тийн	аялгуунаас
Үйлдэхийн тийн	аялгуугаар
Хамтрахын тийн	аялгуутай
Чиглэхийн тийн	аялгуу руу
Олон тоо	аялгуунууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

дуу аялгууны ухаан — хөгжмийн давхар олон аяны зохирол, найрал, хэлбэр шинжийг судлах ухаан
аялгуу сайхан — яруу зохиролтой
аялгуу судлал — аливаа хэлний нутгийн аялгуу, аман аялгуу судалдаг хэл шинжлэлийн салбар
нутгийн аялгуу — нутаг нутагт хэлдэг аман яриа

Хэлц үг

Арьсны хэнгэргийг мянган дохиур дэлдэвч
Аялгуу хөгийг нэгэн дохиурт тогтоодог

Хоршоо үг

дуу аялгуу — дуу авиа
хөг аялгуу — хөгжмийн яруу сайхан хэмнэл
хэл аялгуу — хэл шинж. - газар нутаг, нийгмийн талаар нягт холбоо бүхий хэсэг бүлэг хүний харилцдаг тухайн хэлний салбар, мөн тэдгээр салбар хэлнүүдийн ерөнхий нэр
үг аялгуу — хэлний үндсэн нэгж болон түүний хэлэхүйн ялгаа

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.