Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

байгаль

нэр үг[pæː.ɢɐ̆ɮ]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Байгаа бүх сав, шим ертөнц
  2. 2.
    Үзэмж
  3. 3.
    Дэлхий

Ойролцоо үг

байгалийн зурагуул усбайгалийн үзэмж

Англи утга

  • нэр үгnature

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнбайгаль
Харьяалахын тийнбайгалийнW
Заахын тийнбайгалийгW
Өгөх орших тийнбайгальдW
Гарахын тийнбайгалиасW
Үйлдэхийн тийнбайгалиарW
Хамтрахын тийнбайгальтайW
Чиглэхийн тийнбайгаль руу
Олон тообайгальд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • байгалийн баялаг — шим ертөнцийн баялаг

  • байгалийн гамшиг — шим ертөнцийн гамшиг

  • байгалийн нөөц — байгаль орчны бүрэлдэхүүний хэсэг болох эрчим хүч, ус, эрдэс баялаг, ургамал, амьтан

  • хангайн байгаль — хангайн үзэмж

  • говийн байгаль — говийн үзэмж

  • байгаль хамгаалал — байгаль дэлхийг хайрлан хамгаалах нь

  • байгаль эх — эх дэлхий

Хоршоо үг

  • байгаль дэлхий — дэлхий ертөнц

  • байгаль орчин — а.хүрээлэн буй сав шим ертөнц; б.хүний гараар бүтээгдээгүй аяндаа бий болсон зүйл

Товчилсон үг

  • АБТМ — Америкийн Байгаль, Түүхийн Музей

  • БО — Байгаль Орчин

  • БОА — Байгаль Орчны Алба

  • БОАЖ — Байгаль Орчин, Аялал Жуулчлал

  • БОАЖЯ — Байгаль Орчин, Аялал Жуулчлалын Яам

  • БОГ — Байгаль Орчны Газар

  • БОК — Байгаль Орчны Комисс

  • БОМСА — Байгаль Орчны Мэдээлэл, Сурталчилгааны Алба

  • БОМСТ — Байгаль Орчны Мэдээлэл, Сурталчилгааны Төв

  • БОМСХ — Байгаль Орчны Мэдээлэл, Сурталчилгааны Хэлтэс

  • БОНБНҮ — Байгаль Орчинд Нөлөөлөх Байдлын Нарийвчилсан Үнэлгээ

  • БОНБҮ — Байгаль Орчны Нарийвчилсан Байдлын Үнэлгээ

  • БОС — Байгаль Орчны Сайд

  • БОСҮ — Байгаль Орчны Стратеги Үнэлгээ

  • БОУЦУ — Байгаль Орчин, Ус, Цаг Уур

  • БОХ — Байгаль Орчны Хөтөлбөр

  • БОХА — Байгаль Орчны Хяналтын Алба

  • БОХБХ — Байгаль Орчныг Хамгаалах Байнгын Хороо

  • БОХГ — Байгаль Орчны Хяналтын Газар

  • БОХН — Байгаль Орчны Хяналтын Нэгж

  • БОХУХ — Байгаль Орчны Хяналтын Улсын Хороо

  • БОХХ — Байгаль Орчныг Хамгаалах Холбоо

  • БОХХБХ — Байгаль Орчин, Хөдөөгийн Хөгжлийн Байнгын Хороо

  • БОХЯ — Байгаль Орчныг Хамгаалах Яам

  • БОЯ — Байгаль Орчны Яам

  • БХБК — Байгаль Хамгаалах Байнгын Комисс

  • БХОУХ — Байгаль Хамгаалах Олон Улсын Холбоо

  • ДБОС — Дэлхийн Байгаль Орчны Сан

  • ДБХС — Дэлхийн Байгаль Хамгаалах Сан

  • ДДБОС — Даян Дэлхийн Байгаль Орчны Сан

  • МБОИС — Монголын Байгаль Орчны Итгэмжлэгдсэн Сан

  • МБОХ — Монголын Байгаль Орчныг Хамгаалах

  • МБОХН — Монголын Байгаль Орчныг Хамгаалах Нийгэмлэг

  • МБОХХ — Монголын Байгаль Орчныг Хамгаалах Холбоо

  • МУБОХУХ — Монгол Улсын Байгаль Орчны Хяналтын Улсын Хороо

  • НБОЭГ — Нийслэлийн Байгаль Орчин, Экологийн Газар

  • НҮББОХ — Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Байгаль, Орчны Хөтөлбөр

  • УХБОХГ — Улаанбаатар Хотын Байгаль Орчны Хяналтын Газар

  • ҮХХААБОБХ — Үйлдвэр, Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй, Байгаль Орчны Байнгын Хороо

  • ХХААБО — Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй, Байгаль Орчин

Үгийн гарал

Cognate with Buryat байгаали (bajgaali), etc.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.