Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

баян

тэмдэг нэрнэр үг[pä.jə̆ɴ̟]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠪᠠᠶᠠᠨ

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Элбэг дэлбэг, чинээлэг
  2. 2.
    шилжсэн утгаСүүл, эцэс

Ойролцоо үг

баялагдүүрэнэлбэг дэлбэгарвиншимтэйчинээлэгхангалуун

Англи утга

  • тэмдэг нэрrich, luxuriant, abundant, opulent, splendid, affluent, wealthy, prosperous
  • нэр үгprofusion, wealth, abundance

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнбаян
Харьяалахын тийнбаяныW
Заахын тийнбаяныгW
Өгөх орших тийнбаяндW
Гарахын тийнбаянаасW
Үйлдэхийн тийнбаянаарW
Хамтрахын тийнбаянтайW
Чиглэхийн тийнбаян руу
Олон тообаянуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • баян хүн — хөрөнгөтэй хүн, чинээлэг хүн

  • хур баян — үе улиран хуримтлуулж хадгалсан эд хогшилтой хүн

  • баян чинээлэг — хөрөнгөлөг, элбэг хангалуун

  • баян ходоод — а.дааганы уралдаанд хамгийн сүүлд ирсэн даага; б.шилж. ажил хөдөлмөр, уралдаан тэмцээнд сүүл барьсан, эцэст орсон

  • баян түрүү — малын алганаг орчмын мах

  • баян сав — баян хот

  • баян хуур — хөгжим. - а.нэг зүйл авсаар бадралт баг бишгүүр; б.гурван эгнээ даралт бүхий хөгжмийн зэмсэг

Хэлц үг

  • нударган баян — а.ядуусыг дарлан мөлжих баян этгээд; б.үе дамжсан хөрөнгөтөн

  • баян хангай цээр — чоно

  • Бааран хүнийг нохой хазахгүй

  • Баян хүнийг ноён хөөхгүй

  • Баатар хүн нэг суманд

  • Баян хүн нэг зудад

  • Баатар хүн нэрээрээ

  • Баян хүн эдээрээ

  • Баатар хүн тэнэг бол балмад

  • Баян хүн харамч бол бирд

  • Баатар хүн цустай

  • Баян хүн тостой

  • Баатар ч гэсэн буурах өдөр байдаг

  • Баян ч гэсэн доройтох цаг байдаг

  • Барлаг хүний гар

  • Баян хүний мэдэлд

  • Башир хүнтэй бүү нөхөрлө

  • Баян хүнд бүү зусард

  • Баян айл баасаа хатаана

  • Ядуу айл аргалаа хатаана

  • Баян байхад нь бал

  • Буурсан хойно нь хор

  • Баян баянд мод баян

  • Баатар баатарт гар баатар

  • Баян би гэж бүү бардамна

  • Баатар би гэж бүү омогш

  • Баян болж явбал бардам сэтгэл хичээлтэй

  • Баахан болж явбал гуниг сэтгэлд хичээлтэй

  • Баян боловч нэгэн зудыг даахгүй

  • Баатар боловч нэгэн сумыг даахгүй

  • Баян болох арвилснаас

  • Эрдэмтэн болох номоос

  • Баян буянтай явахад

  • Хайрлаж гамнах нь бэрх

  • Хоосон хувхай явахад

  • Олж долоох нь бэрх

  • Баян гэгч мөнх биш

  • Зарц гэгч заяа биш

  • Баян гэгч үргэлж биш

  • Баатар гэгч мөнх биш

  • … болон өөр 146

Зүйр цэцэн үг

  • Баян хүн нэг шуурганд

  • Баатар хүн нэг суманд

  • Баян айл баасаа хатаана

  • Ядуу хүн аргалаа хатаана

Хоршоо үг

  • баян тарган — элбэг ангалуун, дутагдах гачигдах зүйлгүй

Үгийн гарал

From Classical Mongolian ᠪᠠᠶᠠᠨ (bayan), from Middle Mongol ᠪᠠᠶᠠᠨ (bayan), from Proto-Mongolic *bayan, from Proto-Turkic *bāy. Cognate with Buryat баян (bajan), Kalmyk байн (bayn), etc.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.