буурал

нэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Аливаа юм муудах үйлийн нэр; уруудал, доройтол

IIтэмдэг нэр

1.
Малын зүс;
2.
Юмны өнгөнд цайвар оролцсон
3.
шилжсэн утгаНастан, дээдэс

IIIтэмдэг нэр

1.
Өнө эртний, эрт өнгөрсөн

Ойролцоо үг

настай

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	буурал
Харьяалахын тийн	буурлын
Заахын тийн	буурлыг
Өгөх орших тийн	бууралд
Гарахын тийн	буурлаас
Үйлдэхийн тийн	буурлаар
Хамтрахын тийн	бууралтай
Чиглэхийн тийн	буурал луу
Олон тоо	буурлууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

буурал морь — цайвар зүсний морь
буурал орох — цайж эхлэх
цал буурал — цагаан буурал
буурал аав — а.өвөг эцэг; б.өвгөн аав, өндөр настай аав
буурал эмээ — а.эмэг эх; б.настай эмээ
буурал он жил — эрт өнгөрсөн жилүүд
буурал сүм — өнө эртний сүм
буурал түүх — өнө эртний түүх

Хэлц үг

Буурал аавын буян
Бухын голын шандас
Буурал өвгөнөөс үг дуул
Болсон идээнд ам хүр
Буурал сахал аман дээр
Булган малгай толгой дээр
Буурал ээжийн сургаал сайхан
Бултын нийлсэн гар сайхан
Бух сүргийн манлай
Буурал гэрийн манлай
Бух сүргийн хагастай тэнцэнэ
Буурал бүлийн ихэнхтэй тэнцэнэ
Буцалсан болбол амс
Буурал болбол чагна

Зүйр цэцэн үг

Буурал аавын буян
Бухын голын шандас

Хоршоо үг

буурал сүйрэл — доройтон сүйрэх нь
доройтол буурал — аливаа зүйлийн хүч чадал, сүлд хийморио баран уруудах байдал
азай буурал — цал буурал
настан буурал — өтгөс, өндөр настай хүн

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.