бээлий

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠪᠡᠭᠡᠯᠡᠢ

Тайлбар

нэр үг

1.
Гар хамгаалах, дулаан байлгах зориулалттай нэгэн зүйл өмсгөл
2.
шилжсэн утгаНялх бага

Англи утга

нэр үгglove

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	бээлий
Харьяалахын тийн	бээлийн
Заахын тийн	бээлийг
Өгөх орших тийн	бээлийд
Гарахын тийн	бээлийгээс
Үйлдэхийн тийн	бээлийгээр
Хамтрахын тийн	бээлийтэй
Чиглэхийн тийн	бээлий рүү
Олон тоо	бээлийнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

ноосон бээлий — ноосоор нэхсэн бээлий
савхин бээлий — савхиар хийсэн бээлий
бээлий өмсөх — бээлий гартаа углах
бээлий хийх — а.бээлий оёх; б.бээлий гартаа өмсөх, углах; в.шилж. бусдыг өөрийн эрх ашгийн тулд ашиглах
бээлийн чинээ — өчүүхэн жаахан, бага жижиг

Хэлц үг

бээлий хийх — бусдыг өөрийн эрх ашгийн тулд ашиглах
“Надаар ямар нэгэн гарын бээлий хийх гэж байж магад” гэж Цэ ноён бодож байв (Ж.Пүрэв, Хөгжмийн эгшиг).
↑ гарын бээлий болгох

Зүйр цэцэн үг

Бээлийтэй бол дулаан
Бэлтгэлтэй бол хурдан

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *bexelei, cognate with Buryat бээлэй (beelej), Kalmyk беелә (beelä).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.