гаанс

нэр үг/ɢäːns/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Амны тамхи нэрж татах хэрэгсэл

Ойролцоо үг

соруул

Англи утга

нэр үгpipe (for smoking)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	гаанс
Харьяалахын тийн	гаансны
Заахын тийн	гаансыг
Өгөх орших тийн	гаансанд
Гарахын тийн	гаанснаас
Үйлдэхийн тийн	гаансаар
Хамтрахын тийн	гаанстай
Чиглэхийн тийн	гаанс руу
Олон тоо	гаанснууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

гаанс бургуйдах — гаансны бохийг нь цэвэрлэх
гаанс гаргах — гутлын түрийнээс гаансаа сугалах
гаанс зуух — а.гаанс амандаа зуух, гаансаар тамхи татах; б.шилж. эрийн цээнд хүрэх
гаанс нэрэх — гаансаар тамхи татах
гаансны сэтгүүр — гаансны толгойн бөглөөг арилгадаг махир нарийн төмөр
гаанс сэтгүүрдэх — гаанс бургуйдах
гаанс тамхи төхөөрөх — тамхи татах мод толгой бэлдэх
гаансны бохь — гаансны дотор тогтсон наалданги зүйл, бохь
гаансны гэр — гаанс хийх уут
гаансны мод — гаансны толгой, соруул хоёрын хоорондох нарийн шилбэ мод
гаансны соёо — гаансны сэтгүүр
гаансны соруул — гаансны аманд зуух хэсэг
гаансны толгой — тамхи нэрэх толгойн хэсэг
гаансны цохиур — тамхины үнсийг цохиж унагах, дахин тамхи нэрж татах хэрэгсэл
монгол гаанс — их төлөв төмөр толгойтой, хас, мана, пийсүү зэрэг үнэт чулуун соруултай, сум модон иштэй байна

Хэлц үг

Гар гараа таньдаг
Гаанс тамхиа таньдаг

Хоршоо үг

гаанс тамхи — тамхи болон түүнийг татах хэрэгсэл

Үгийн гарал

From Mandarin 桿子 /杆子 (gǎnzi, “pipe for smoking”). Compare also Khamnigan Mongol гаанса (gaansa) and гаандза (gaandza), Buryat ганса (gansa), Tuvan даңза (dañza), Khakas хаңза (xañza), Northern Altai канъза (kanʺza, “smoking tube”), Yakut хамса (xamsa), Southern Altai каҥза (kaŋza), Kyrgyz канжа (kanja), etc.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.