гадуур

тэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр

1.
Юмны гадна талаар хэрэглэх юм
2.
Ойр, дэргэдүүр
3.
Тухайн юмнаас ангид, гажуу байх
4.
шилжсэн утгаГадаа явах, сэлгүүцэх

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	гадуур
Харьяалахын тийн	гадуурын
Заахын тийн	гадуурыг
Өгөх орших тийн	гадуурд
Гарахын тийн	гадуураас
Үйлдэхийн тийн	гадуураар
Хамтрахын тийн	гадууртай
Чиглэхийн тийн	гадуур луу
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

гадуур бүрээс — монгол гэрийн дээвэр, туурганы гадна талаар нөмөргөх цагаан бүрээс
гадуур дэгээ — учраа бөхийнхөө хөлийн гадна талаар өөрийн хөлийг орхиж дэгээдэн татах монгол бөхийн мэх
гадуур хувцас — хувцасныхаа гадуур давхарлан өмсөх хувцас
гадуур хүрээ — гадна талын хүрээ
гадуур тамир — а.биеийн хүч чадал; б.хуурамч зан
гэрийн гадуур — гэрийн ойр
Үл дотносох
ёс заншлаас гадуур — ёсноос ангид, ёс заншилд нийцэхгүй
төлөвлөгөөнөөс гадуур — төлөвлөгөөнөөс ангид
хичээлээс гадуур — хичээлээс ангид, хичээлийн бус цагаар
хуулиас гадуур — хуулиас ангид, хуулинд хамаарахгүй, хууль зөрчсөн
ажлын цагаас гадуур — ажлын бусад цагаар
гадуур гарах — гадаа явах, салхинд явах
гадуур сэлгүүцэх — гадаа сэлгүүцэх, гудамжаар сэлгүүцэх
гадуур тэнэх — гэртээ тогтохгүй гадуур хэсэх

Хэлц үг

гадуур бодохгүй — а.гадуурхах сэтгэлгүй; б.хоёр сэтгэлгүй, нэгэн зүгт чин санаатай
Дотуур мэхээр дов эргэх
Гадуур мэхээр газар эргэх

Хоршоо үг

гадуур дотуур — а.гадаа болон дотор; б.ойр зуур

Товчилсон үг

ГХ — Гадуур Хувцас

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.