дэд

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр

1.
Дэс дугаарын хоёрт тохиох нь, хоёрдугаар
2.
Хэргэм, цол, тушаалын дээдэхийн удаах

Ойролцоо үг

салбар хороо

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	дэд
Харьяалахын тийн	дэдийн
Заахын тийн	дэдийг
Өгөх орших тийн	—
Гарахын тийн	—
Үйлдэхийн тийн	—
Хамтрахын тийн	—
Чиглэхийн тийн	дэд рүү
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

дэд гарчиг — ном зохиол, сонин сэтгүүлийн дагалт гарчиг
дэд дэвтэр — хоёрдугаар дэвтэр
дэд боть — хоёрдугаар боть
дэд өртөө — а.зангилаа, гол биш өртөө; б.эрчим хүчийг дамжуулан түгээх өртөө
дэд сэдэв — хоёрдугаар болон тусгай хэсгийн тухай сэдэв
дэд ажилтан — удаах зэрэг тушаалын ажилтан
дэд адмирал — тэнгисийн цэргийн цол
дэд бүтэц — үйлдвэрлэл ба хүн амд үйлчлэгч аж ахуйн нэгжийн салбаруудын ерөнхий цогц
дэд ерөнхийлөгч — төрийн болон томоохон байгууллагын эрх баригчийн орлогч
дэд жанжин — туслагч жанжин, орлогч жанжин
дэд сайд — орлогч сайд
дэд хурандаа — хурандаагийн доод цол
дэд эрдэмтэн — боловсролын доктор

Товчилсон үг

ДА — Дэд Ахлагч
ДБУХА — Дэд Бүтцийн Улсын Хяналтын Алба
ДБХ — Дэд Бүтцийн Хөгжил
ДБХЯ — Дэд Бүтцийн Хөгжлийн Яам
ДБЯ — Дэд Бүтцийн Яам
ДС — Дэд Станц
ДХ — Дэд Хурандаа
ХЭДХ — Хүний Эрхийн Дэд Хороо
ЭШДА — Эрдэм Шинжилгээний Дэд Ажилтан

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.