дэлэн

нэр үг/teɮəŋ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠳᠡᠯᠡᠩ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Адгуус амьтны эмэгчний хэвлийн хэсэгт байх, сүү боловсруулах булчирхай, үр зулзага нь хөхөх товч бүхий эрхтэн
2.
мал эмнэлэгМалын дэлэн цочиж үрэвсэх өвчин

IIнэр үг

1.
Модны ур, бундуу.

Англи утга

нэр үгudder

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	дэлэн
Харьяалахын тийн	дэлэнгийн
Заахын тийн	дэлэнг
Өгөх орших тийн	дэлэнд
Гарахын тийн	дэлэнгээс
Үйлдэхийн тийн	дэлэнгээр
Хамтрахын тийн	дэлэнтэй
Чиглэхийн тийн	дэлэн рүү
Олон тоо	дэлэнгүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

гүүний дэлэн — гүүний хөх
үнээний дэлэн — үнээний хөх
дэлэн буух — сүү орж дэлэн нь томрох
дэлэн харих — сүү ширгэж дэлэн татрах
дэлэн чанга — хөхний булчин, арьс чанга
хар дэлэн — дэлэн үрэвсэх өвчин

Хэлц үг

Дэл ихт зовдог
Дэлэн ихт жаргадаг
Дэлэн сайт үнээ
Дээл сайт үрс
Дээлэн дотор хүн
Дэлэн дотор морь

Зүйр цэцэн үг

Дэлэндээ байгаа сүү гашилдаггүй

Хоршоо үг

хөх дэлэн — хүн, амьтны үр төлөө сүүгээр тэжээх эрхтэн

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *deleŋ (“udder”). Somehow akin to Proto-Turkic *yẹlin (“udder”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.