Үндсэн хэсэг рүү шилжих

дүрэм

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠳᠦᠷᠢᠮ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Тодорхой байгууллагын үйл ажиллагааг зохицуулах үүрэгтэй эрх зүйн хэм хэмжээний баримтын нэг хэлбэр, журамласан зүйл
  2. 2.
    Ямар нэгэн үзэгдлийн зүй тогтол, байнгын харьцааг үзүүлсэн байдал
  3. 3.
    Сүрхий, маяг сүр
  4. 4.
    Хэвшиж нэгэнт заншсан ёс журам
  5. 5.
    Юмны дүр дүрс, төрх, төлөв байдал
  6. 6.
    Зорилгыг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанд зайлшгүй мөрдүүлэх суурь хэв шинжүүдийг болон шийдвэр гаргах хэм хэмжээг тогтоож, хооронд нь уялдуулсан эрх зүйн баримт бичиг
  7. 7.
    хэм хэмжээнд тогтсон жишиг болсон зүйл

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгrule, charter, regulations, law, regime

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийндүрэм
Харьяалахын тийндүрмийн
Заахын тийндүрмийг
Өгөх орших тийндүрэмд
Гарахын тийндүрмээс
Үйлдэхийн тийндүрмээр
Хамтрахын тийндүрэмтэй
Чиглэхийн тийндүрэм рүү
Олон тоодүрмүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • намын дүрэм — намын гишүүдийн мөрдөх журам

  • техникийн аюулгүйн дүрэм — техникээр ажил гүйцэтгэх аюулгүй ажиллагааны тогтсон заавар

  • дүрэм бус үйл үг хэл — зүй. - тодорхой дүрмээр зохицуулагддаггүй үйл үг

  • дүрэм зөрчих — тогтсон журам, зааврыг биелүүлэхгүй байх

  • дүрмийн шаардлага — дүрмийг биелүүлэх нөхцөл

  • дүрмийн заалт — дүрмийн нэгж тодорхойлолт

  • зөв бичих дүрэм хэл — шинж. - утга зохиолын хэлний үгийг бичих тогтсон хэм хэмжээ

  • үсгийн дүрэм хэл — шинж. - зөв бичих дүрэм

  • дүрэм үзүүлэх — сүр үзүүлэх

  • хэв дүрмээс гажих — тогтсон хэв журмыг зөрчих

  • байдал дүрмийг дагах — төлөв байдал, сахилга батыг мөрдөх

Хэлц үг

  • дүрэм судлуулах яриа — хугацаат цэргийн алба хааж буй байлдагчийг удаан хугацаагаар дүрэм уншуулж зогсоон дэглэх

  • Дөрөө өшиглөх хүн моринд гарна

  • Дүрэм мэдэх хүн манлайд гарна

  • Дур биш ёр

  • Дүрэм биш зураг

Хоршоо үг

  • дүрэм журам — албан ёсны журам

  • дүрэм заавар — тогтоон баталсан журам

  • байдал дүрэм — ёс горим

  • хууль дүрэм — хууль, тогтоол зэргийн ерөнхий нэр, албан ёсоор баталж хуульчилсан журам

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.