дүүжин

нэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Өндөр юман дээгүүр дөрөөлж гарахад зориулсан зүйл
2.
Дүүжигнэн савлаж наадах хэрэгсэл; өндөрт хоёр үзүүрийг нь бэхэлсэн гогцооны голд суух зориулалттай банз бэхэлсэн зүйл, савлуур
3.
Дүүжилдэг юм

IIнэр үг

1.
Шагай харвахад тэнцсэн хоёр баг хайнаа хагалахын тулд харвах эцсийн ганц жижигхэн хасаа

IIIнэр үг

1.
ургамалНавч нь алганы хэлбэртэй, цэцэг нь салаа мөчрийн оройд унжиж ургадаг, хөвөнцөртөн овгийн бут шиг болоод өвслөг, гоёл чимэглэлийн таримал.

IVтэмдэг нэр

1.
Алс хол

Vтэмдэг нэр

1.
дүүжин даажин хорш. (дүүжигнэн наадахад өгүүлэх аялга үг), дүүжин даажин хийх (а.савлуур дээр сууж нааш цааш савлан наадах; б.хатуу юман дээр тэгнэж, дээш доош ээлжлэн цогих хөндөл мод).

Ойролцоо үг

савлуур цагны дүүжмэг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	дүүжин
Харьяалахын тийн	дүүжингийн
Заахын тийн	дүүжинг
Өгөх орших тийн	дүүжинд
Гарахын тийн	дүүжингээс
Үйлдэхийн тийн	дүүжингээр
Хамтрахын тийн	дүүжинтэй
Чиглэхийн тийн	дүүжин рүү
Олон тоо	дүүжингүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

дүүжин шат — өндөр дээрээс өлгөсөн олсон гуятай шат
дүүжин дээр тоглох — савлуур дээр тоглох
дүүжин гүүр — хоёр эрэг дээрээс аргамжин тогтоосон тулгуургүй гүүр
архины дүүжин — архи тосдог сав
дүүжин богц — ойр зуурын хуурай идэх юм цай давсны зүйл хийдэг анчны богц
дүүжин бэхэлгээ — дүүжилсэн бэхэлгээ
дүүжин бялуу — махир үзүүрт нь зүрхэн шовх төмөрлөг туухай холбон уясан хүнд тусалттай бялуу
дүүжин нуруу — хөндий нуруу
дүүжин ор — юмнаас өлгөх, дээрээс зүүх зэргээр тогтоох зориулалттай ор
дүүжин өлгий — гэр байшингийн унь, нуруунаас өлгөсөн тавиур бүхий хүүхдийн өлгий
дүүжин суудал — өндрөөс зүүсэн суудал
дүүжин тааз — барилга байгууламжийн үндсэн адраас хөндий зүүж тогтоосон тааз
дүүжин төмөр зам — хөндийд зүүж хийсэн төмөр зам
дүүжин урхи — шилүүс агнах хэрэгсэл
дүүжин цэцэг — урга. - бөөрөнхий шүүслэг жимстэй, бут мод шиг өвслөг ургамал
дүүжин харвах — харвааны эцэст оноо тэнцээд ирвэл ганц хасааг шороонд булж харвадаг өвөрмөц харваа; хожлын хасаа харвах
дүүжин хол — хүрэх аргагүй хол

Хоршоо үг

савлуур дүүжин — биеийн тамир болон тоглоомын савлах хэрэгсэл
алс дүүжин — алс хол
дүүжин даажин — дүүжигнэн наадахад өгүүлэх аялга үг

Товчилсон үг

ДГ — Дүүжин Гүүр

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.