дөл

нэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Галын заль, сор, нөл
2.
шилжсэн утгаХийсвэр юмны гал мэт бадрах зүйл

IIнэр үг

1.
Уулын бэл, хэвгийн тэгшхэн буусан газар
2.
Урсгал усны ойр байгаа төвшин газар

IIIтэмдэг нэр

1.
Энгийн, ерийн байдлаар, амиараа
2.
шилжсэн утгаАрга эв

IVтэмдэг нэр

1.
дагДүл, турш
2.
дагДунд

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	дөл
Харьяалахын тийн	дөлийн
Заахын тийн	дөлийг
Өгөх орших тийн	дөлд
Гарахын тийн	дөлөөс
Үйлдэхийн тийн	дөлөөр
Хамтрахын тийн	дөлтэй
Чиглэхийн тийн	дөл лүү
Олон тоо	дөлүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

галын дөл — галын цорвос, заль
гал дөлтэй буух — бусадтай уулзахдаа ширүүн сүртэй харьцах
тэмцлийн дөл — тэмцлийн өрнөл
шуналын дөл — шуналын сэдэл бадрал
уулын дөл — уулын бэл, нам дор газар
дөл газар — тэгш нам газар
усны дөл — ус голын төвшин газар
дөлийн гишгүүр — төвшхөнөөр үйлдсэн гишгүүр
дөлөөрөө яваа — энгийн яваа
дөл унаагаар явах — ердийн хөсгөөр явах
дөл нь унтарсан — аргаа барсан
ажилд дөлтэй хүн — ажилд гавшгай, чадмаг хүн
шөнө дөл унтах — шөнөжин унтах
өдөр дөл хүлээх — өдөр турш хүлээх
шөнө дөл болтол — шөнө дунд болтол

Хоршоо үг

гал дөл — асаж буй гал, цоролзох заль

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.