Үндсэн хэсэг рүү шилжих

жигүүр

нэр үг/ˈt͡ɕiɣuːr̥/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠢᠭᠦᠷ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Шувууны далавч
  2. 2.
    Нисэх онгоцны хоёр далавч
  3. 3.
    Саадгийн мөрөвчний хойдох намианы дор хадсан төмөр;
  4. 4.
    шилжсэн утгаЧадвар, авьяас;
IIнэр үг
  1. 1.
    жигүүр хулгана амьт. (маш сайн үсэрдэг нэг зүйл хулгана).
IIIнэр үг
  1. 1.
    алтан жигүүр амьт. (янз төрх шар алаг дунгартай адилхан, ар улаан, жигүүр хар, дундаа нэгэн хэсэг шар чандартай, алт мэт гялбалзах бялзуухай).

Англи утга

  • нэр үгwing

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнжигүүр
Харьяалахын тийнжигүүрийн
Заахын тийнжигүүрийг
Өгөх орших тийнжигүүрт
Гарахын тийнжигүүрээс
Үйлдэхийн тийнжигүүрээр
Хамтрахын тийнжигүүртэй
Чиглэхийн тийнжигүүр лүү
Олон тоожигүүрүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • бяцхан жигүүр — өд сөд багатай, богино, жижиг далавч

  • жигүүр гартан — амьт. - гар шиг далавчтай жижиг шувуу

  • жигүүр гэмтэх — далавч шархтах

  • жигүүр хөлтөн — амьт. - хөл шиг далавч бүхий шувуу

  • жигүүр ургах — жигүүртэй болох, өд сөд нь гүйцэх

  • жигүүр хумхих — далавчаа эвхэх

  • жигүүр хөмсөг — булган хөмсөг

  • жигүүр цагаан хөлөг — нисэх онгоц

  • баруун жигүүр — баруун тал

  • баруун жигүүрийн гэр — хуучир. - түшмэдийн хэрэг шийтгэх газар

  • зүүн жигүүр — зүүн талын этгээд

  • жигүүрийн байшин — захын байшин

  • жигүүр гэр — гол гэрийн хоёр талд барьсан гэр байшин

  • жигүүр гэрэл — их хаалганы хоёр захаар хөвөөлөн хийсэн гэрэл

  • жигүүр сайд — хуучир. - эрхэлсэн сайдын дараах албан тушаалтан

  • жигүүрийн түшмэл — түүх. - үе залгамжлах түшмэлийн тавдахь зэрэг

  • жигүүр хаалга — их хаалганы хажуугийн бага хаалга

  • жигүүрийг атаклах — зах, хажуу этгээдийг довтлох

  • намын жигүүр — шилж. - улс төрийн намын доторх ялгавартай үзэл бүхий бүлэг

  • жигүүр өд болох — хань, хамсаатан болох

  • өрөөл жигүүр болох — а.тал бие нь болох; б.шилж. Хань хамсаатан болж хүч хавсрах

Хэлц үг

  • жигүүр өд болох — хань, хамсаатан болох

    Цэвээн тэргүүтэн, Дугар мээрэн зэрэг хүмүүс угтан авч жигүүр өд болон нийлэлдэж… (Г.Наваан-Юндэн, Өвгөн бичээчийн өгүүлэл).

  • жигүүргүй болох — а.хүч чадалгүй болох

    Өө хөдөлгөх хүч суларсан. Ахыгаа жигүүргүй болсон л гэж бод. б.хань хамсаатан байхгүй болох

  • жигүүр сод бүрдэх — хүчин чадал нь бүрдэх

    Тэмүүжиний бага насанд үнэхээр туйлын гаслан зовлон давхацсан бөгөөд Тэмүүжинг жигүүр сод бүрдээгүйд нь бусниулан арилгасугай хэмээн... сэтгэсэн аймгууд маш арвин ажгуу (Маньжав, Чингис хааны үлгэр).

  • ↑ өрөөл жигүүр болох

  • Галуу унавч гарч чадахгүй

  • Жигүүр ургавч зайлж чадахгүй

Хоршоо үг

  • даль жигүүр — далавч

  • өд жигүүр — шувууны өд сөд болон далавч

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.