зад

нэр үгсул үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Тэнгэрийн байдал гэнэт хувирах үзэгдэл
2.
шашинГурвалжин хэлбэр дүрстэй, цахиурлаг чулуу, ардын зан заншилд цас шамарга үүсгэх, хур бороо оруулах увдис юмуу, тийм увдист тусалдаг гэж үздэг
3.
тоглоомМонгол ардын уламжлалт оньсон наадгай; гадаад хэлбэр нь задын чулуутай адил.

IIсул үг

1.
Тухайн үйлийн эрч хүчтэйг илтгэх үг

IIIтэмдэг нэр

1.
Гаднын хүн, харь

IVнэр үг

1.
ургамалТөрөл зүйл олон, эртнээс нааш хүн амьтны яс шарх гэмтлийг анагаах чадалтай гэж хэрэглэсээр ирсэн уул хээрт ургах өвс; их саадган цэцэг, вансэмбэрүү.

Ойролцоо үг

бут

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	зад
Харьяалахын тийн	задийн
Заахын тийн	задийг
Өгөх орших тийн	задид
Гарахын тийн	—
Үйлдэхийн тийн	—
Хамтрахын тийн	—
Чиглэхийн тийн	зад руу
Олон тоо	задууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

задын үүл — тэнгэрийн байдал хувирах үеийн үүл
шувуун зад — нүүдлийн шувууд буцах үеэр тэнгэр эвгүйрхэх, хур бороо орох
зад Тавих — увдисаар бороо хур урин буулгах
зад өвс — урга. - уулархаг газар ургадаг эмийн өвс; хүн, амьтны бэртэл, шархыг анагаахад хэрэглэдэг
зад урих — хуучир. - тэнгэр задрааж, хур бороо оруулах, цас шамарга дэгдээх зорилгоор хийдэг монголчуудын өвөрмөц зан үйл
задын арга — хур бороо, цас шамарга оруулах увдис эрдэм
задын чулуу — а.шинэ чулуун зэвсгийн үлдэц; б.үхрийн гиваан, үхрийн цөсөнд байдаг чулуужмал зүйл; в.хур бороо оруулах зэрэгт хэрэглэх увдис бүхий чулуу; тэнгэрийн чулуу
зав авах — а.бут цохих, хэмх үсэргэх; б.шилж. архи их хэмжээгээр ууж согтох, хэмх наргих
зад маргах — ширүүн маргах, ана мана маргах
зад мушгих — тасартал мушгих, ханзартал мушгих
зад татах — дэлбэ татах
зад үсрэх — тал тал тийшээ тарах, хэмх үсрэх
зад цохих — хэмх цохих
зад газар — харь газар
зад дайсан — харийн дайсан, гадаадын дайсан
зад иргэн — харь иргэн

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.