Үндсэн хэсэг рүү шилжих

залбирах

үйл үгнэр үг/ˈt͡saɮpirax/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠠᠯᠪᠠᠷᠢᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Шашны ёсонд ямар нэгэн юманд итгэж сүслэн даатгах, үнэн сэтгэлээсээ хүсч найдах
  2. 2.
    шилжсэн утгаСүслэн даатгахдаа алгаа хавсран өмнөө барьж наминчлах

Англи утга

  • нэр үгto pray

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)залбирах
Одоо ирээдүй цаг (-на)залбирна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)залбирлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)залбирав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)залбирчээ
Үйлдсэн нэр (-сан)залбирсан
Хэвшсэн нэр (-даг)залбирдаг
Холбох нөхцөл (-ж)залбирч
Урьдчилах нөхцөл (-аад)залбираад
Болзох нөхцөл (-вал)залбирвал
Хүсэх (-маар)залбирмаар
Захирах (-аарай)залбираарай
Үгүйсгэх (-хгүй)залбирахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • битгий л муу юм болоосой гэж залбирах — битгий л муу юм болоосой гэж хичээнгүйлэн хүсэх

  • бурханд залбирах — бурханд сүс­лэн мөргөж, тарни шившлэг хэлэх

  • тэнгэрт залбирах — тэнгэрт аврал даатгал өргөх

  • мөргөн залбирах — а.шүтээний зүг тэргүүнээ бөхийн, алга хавсран тонгойж хүндэтгэх; б.аврал даатгал эрэн мөр­гөх

Үгийн гарал

From Old Turkic jalvar- a derivation of Proto-Turkic *jāl-. Compare Kazakh жалбару (jalbaruw), Tuvan чалбарыыр (çalbarıır), Turkish yalvarmak (“to implore, beg”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.