засал

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Гоёл чимэглэл
2.
Гоёо, гоо үзэмж
3.
Бэр болон мордож буй хүүхний хувцас хунар, эхнэр хүний дүрэм), засал хийх (намба хийх), засал зэмсэг хорш. (а.эхнэр хүний эдлэх алт, мөнгө, сувд, шүр эдлэл; б.аливаа чимэглэл болгон хэрэглэх эдлэл
4.
Жүжгийн тайзны үзэмж
5.
Юмны тохироо, нийц

IIнэр үг

1.
Монгол эмнэлэг дэх дөрвөн ерөндгийн нэг
2.
Эмчлэх аргын ерөнхий нэр
3.
Эмчлүүлж сувилуулсан үр дүн

IIIнэр үг

1.
шашинХүнд харшлах муу шалтгаан бүгдийг үгүй хийх, дарах зан үйл уншлага

IVнэр үг

1.
Хэлбэр дүрсжүүлэл, гоёл чимэглэл

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	засал
Харьяалахын тийн	заслын
Заахын тийн	заслыг
Өгөх орших тийн	засалд
Гарахын тийн	заслаас
Үйлдэхийн тийн	заслаар
Хамтрахын тийн	засалтай
Чиглэхийн тийн	засал луу
Олон тоо	заслууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

гоёл засал — гоёж чимэх үйл, чимэглэл
засалд оёх — гоёлд зориулж оёх
заслын хувцас — гоёлын хувцас
тайз засал — тайзан дээр жүжгийн орчныг цогцлоох
зүү засал — тусгай зүүгээр тодорхой цэгт хатгаж эмчлэх уламжлалт арга
мэс засал — анагаах. - а.гар болон мэсээр ихэнхдээ өвчилсөн хэсгийг авч эмчлэх арга; б.гар мэсээр анагаах өвчин
засал авах — эмчилгээ авах
засал хийх — хүнд мэнгэ, харш жил, хорин долоон одон, арван зүг, долоон гараг зэргээс харшлах муу шалтгааныг дарах зан үйл хийж, уншлага унших
заслын найман ном — Жамбал цанжид, Дагва Сэржи додиг, Нивагүнсэл, Чогжүмүнсэл, Насананжид, Дашзэгвэ, Саа юүм, Гармын юүм; эдгээр нь мэнгэ, харш жил, хорин долоон одон, арван зүг, долоон гараг зэргийн харшлах муу шалтгаан бүгдийг арилгах идтэй гэж үздэг
засал чимэглэлийн урлаг — байшин барилгын бүтээц, хийцэд тохируулан өнгө үзэмж, гоёл чимэглэлийг тохируулах урлаг

Хоршоо үг

чимэг/чимэг засал — гоёл чимэг, зүүсгэл
засал зэмсэг — а.эхнэр хүний эдлэх алт, мөнгө, сувд, шүр эдлэл; б.аливаа чимэглэл болгон хэрэглэх эдлэл
уяа засал — уралдааны морины уяа сойлгыг тааруулах арга барил, ажиллагаа
арга засал — эм дом
гүрэм засал — засал үйл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.