Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

зуд

нэр үгдайвар үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠤᠳ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Гол төлөв байгалийн эрхшээл нөлөөнөөс болж хүн, малын идэш ууш нэн ховордож нийтээр маш их гачигдал үзэх цаг үе
IIдайвар үг
  1. 1.
    Юмыг задартал чангааж угз­рах, хэмх цохих байдал

Англи утга

  • нэр үгdzud

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнзуд
Харьяалахын тийнзудын
Заахын тийнзудыг
Өгөх орших тийнзудад
Гарахын тийнзудаас
Үйлдэхийн тийнзудаар
Хамтрахын тийнзудтай
Чиглэхийн тийнзуд руу
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • зуд болох — хүйтэн, сэрүүн улиралд мал аж ахуйг туйлдуулсан цаг зуурын бэрхшээл тулгарах

  • өлөн зуд — идэш уушийн зүйл маш ховор цаг

  • туурайн зуд — мал хэт олширч, бэл­чээр эвдэрсэн гамшиг

  • хар зуд — өвөл цас орохгүй, хараар хүйтэрч, унд ус гачигдах цаг

  • цагаан зуд — өвөл маш их цас орж гачигдах цаг

  • зуд татах — зад татах

  • зуд цохих — хага цохих, хэмх цохих

Хэлц үг

  • Буруу ирвэл ах ихэст

  • Зуд ирвэл хуц тэхэд

  • Жам ирвэл ах дээр

  • Зуд ирвэл бух дээр

  • Зам ахад

  • Зуд тэхэд

  • Зовлон болбол ноён таргална

  • Зуд болбол нохой таргална

  • Зовлон ирвэл ах захаст

  • Зуд ирвэл хуц ухнад

  • Зуд болбол мал дээр

  • Зовлон болбол олон дээр

  • Зуд болбол олон дээр

  • Дайн болбол улс дээр

  • Дайн болбол дэлхий дээр

  • Зуд болох

  • Зунаасаа

  • Зуд болоход нохой жаргадаг

  • Зовлон болоход ноён жаргадаг

  • Зуд болоход нохой таргална

  • Зовлон болоход лам баяжна

  • Зуд болоход хуц ухнанд

  • Зовлон болоход өвгөд хөгшдөд

  • Зуд залхууд гайтай

  • Зул салхинд гайтай

  • Зуд зулагтай

  • Зовлон дуусгалтай

  • Зуд зургаан нөхөртэй

  • Хүн олон нөхөртэй

  • Зэм ирвэл ах дээр

  • Зуд ирвэл ухна дээр

  • Хэрэг ирвэл эзэн дээр

  • Зуд ирвэл хэнз дээр

  • Зовлон ирвэл нунж дээр

  • Зуд нэг жилийнх

  • Журам мянган жилийнх

  • Ял ирвэл ах захтай

  • Зуд ирвэл хуц тэхтэй

Зүйр цэцэн үг

  • Зуд болоход нохой таргалдаг

  • Зовлон болоход лам таргалдаг

  • Зуд нэг жил

  • Журам мянган жил

  • Зунд таргалахгүй

  • Зудад үхэхгүй

Хоршоо үг

  • зуд гачиг — зуд турхан

  • зуд турхан — цас зуднаас болж өвс бэлчээр хомсдох үе

  • ган зуд — цаг агаарын таа­гүй нөхцлийн улмаас бэлчээр хомсдох байгалийн гамшиг

  • цас зуд — цас их орсноос хүйтэрч, өвс бэлчээр хомсдон гачигдах бэрхшээл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.