Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

зүүн

тэмдэг нэрнэр үг/d͡ʒuːn/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠡᠭᠦᠨ

Тайлбар

Iтэмдэг нэр
  1. 1.
    Нар гарах дорно зүг
  2. 2.
    Хүн, амьтны биеийн солгой гар тал
  3. 3.
    Шадар, ойрын
IIнэр үг
  1. 1.
    Улс төрийн нэгэн урсгал
нэр үг
  1. 1.
    зүүн талруу чиглэсэн эсвэл ойр байрласан; хүн эсвэл объект зүүн харж байх үед хойд талаас
    • тэр эрэгтэй зүүн талд зогссон
тэмдэг нэр
  1. 1.
    зүүн тал руу хөдөлж буй эсвэл харж буй эсвэл зүүн талд байрласан

Ойролцоо үг

зүүн талзүүн зүгдорно

Англи утга

  • тэмдэг нэрleft; eastern, east
  • нэр үгeast

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнзүүн
Харьяалахын тийнзүүний
Заахын тийнзүүнийг
Өгөх орших тийнзүүнд
Гарахын тийнзүүнээс
Үйлдэхийн тийнзүүнээр
Хамтрахын тийнзүүнтэй
Чиглэхийн тийнзүүн рүү
Олон тоозүүнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • Зүүн европ — Европын зүүн хэсэг

  • зүүн зүг — наран мандах зүг

  • зүүн өмнө — зүүн ба өмнө зүгийн хоорондох зовхис чиг

  • зүүн тал — хүн юмнаас зүүнш байгаа газар

  • байшингийн зүүн тал — байшингийн наран тал

  • зүүн урагш — зүүн өмнө зүг рүү

  • зүүн хойд — умар, зүүн зүгийн хоорондох зовхис чиг

  • зүүн хойд ази — ази тивийн зүүн хойд хэсэг

  • зүүгээр нисч өнгөрөх — зүүн талаар нисч өнгөрөх

  • голын зүүгээр нутагтай — голын зүүн талаар нутагтай

  • зүүн гар — солгой гар

  • зүүн шанаа — зөв талын шанаа

  • зүүн төв — улс төрийн давшингуй үзэл баримтлал

  • зүүн урсгал — зүүн төвийн давшингуй үзэл чиглэл

  • зүүний нугалаа — түүх. - зүүнтний хэтэрхийлэл, зүүнтний үеийн алдаа завхрал

Хэлц үг

  • Баруун мөрөн дээр тэнгэр сахиж

  • Зүүн мөрөн дээр чөтгөр сахидаг

  • Баруун хэрмээ эвдэж

  • Зүүн хэрмээ барих

  • Зөнөсөн хүнд зөв үгүй

  • Зүүн хойш хандсан нүхэнд гэгээгүй

  • Зүүн баруун гэгч зүгийн ялгал

  • Бор шар гэгч будгийн ялгал

  • Зүүн чихээрээ оруулаад

  • Баруун чихээрээ гаргах

  • Зүүн уулын барс хүн идэхэд

  • Баруун уулын барс хүн чирнэ

  • Зүүн хойноос жаварлавал зуд болохын тэмдэг

  • Зөрүү буруу загнавал эеэ барахын тэмдэг

Хоршоо үг

  • зүүн баруун — ертөнцийн зүгээр аливаа юмны нар мандах болон жаргах тал

Товчилсон үг

  • БЗӨБЦТС — Багануур, Зүүн Өмнөд Бүсийн Цахилгаан Түгээх Сүлжээ

  • БХЗӨБЦТС — Багануур, Хэнтий, Зүүн Өмнөд Бүсийн Цахилгаан Түгээх Сүлжээ

  • ЗАН — Зүүн Азийн Наадам

  • ЗАНЗБХ — Зүүн Азийн Наадмыг Зохион Байгуулах Хороо

  • ЗАХААБ — Зүүн Азийн Хөдөө Аж Ахуйн Байгууллагууд

  • ЗАХААБЗ — Зүүн Азийн Хөдөө Аж Ахуйн Байгууллагуудын Зөвлөл

  • ЗӨА — Зүүн Өмнөд Ази

  • ЗӨАБ — Зүүн Өмнөд Азийн Бүс

  • ЗӨАОХ — Зүүн Өмнөд Азийн Орнуудын Холбоо

  • ЗХА — Зүүн Хойд Ази

  • ЗХАИСХ — Зүүн Хойд Азийн Их Сургуулиудын Холбоо

  • ЗХАН — Зүүн Хойд Азийн Нийгэмлэг

  • ЗХАСТ — Зүүн Хойд Ази Судлалын Төв

  • ЗХАСХ — Зүүн Хойд Ази Судлалын Хүрээлэн

  • ЗХАХА — Зүүн Хойд Азийн Хамтын Ажиллагаа

  • ЗХАХАБ — Зүүн Хойд Азийн Хамтын Ажиллагааны Байгууллага

  • ЗХАХБ — Зүүн Хойд Азийн Хөгжлийн Банк

  • ЗХАЭЗ — Зүүн Хойд Азийн Эдийн Засаг

  • ЗХАЭЗФ — Зүүн Хойд Азийн Эдийн Засгийн Форум

  • ЗХХК — Зүүн Хараагийн Хүнсний Комбинат

  • НЕАТО — NEATO (North East Asia Treaty Organization) [Зүүн хойд Азийн гэрээний байгууллага]

  • СЕАТО — SEATO (South East Asia Treaty Organization) [Зүүн өмнөд Азийн гэрээний байгууллага]

Үгийн гарал

Inherited from Classical Mongolian ᠵᠡᠭᠦᠨ (ǰegün /⁠ǰüün⁠/, “left”), from Middle Mongol ᠵᠡᠭᠦᠨ (jʔkwn /⁠ǰägün⁠/, “left”), from Proto-Mongolic *jexün. Cognate with Buryat зүүн (züün), Kalmyk зүн (zün), etc. Compare also Tuvan loan чөөн (çöön, “left; eastern”, adjective).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.