Үндсэн хэсэг рүү шилжих

инээх

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠢᠨᠢᠶᠡᠬᠦ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Баярлах, баясах, хөөрөх, сэтгэл таатай болох зэрэг сэтгэлийн хөдөлгөөн нүүр нүд, дуу аялгаар илрэх
  2. 2.
    Сэтгэлийн баяр хөөрлийг бус шоглол, дургүйцэл, эсэргүүцлийн өнгө аясыг илэрхийлэн гаргах
  3. 3.
    Нүд, сормуусаа хөдөлгөн сэтгэлийн дотоод илрэлийг гаргах; инээх байдал илтгэх
  4. 4.
    Инээнгүүт

Англи утга

  • үйл үгto laugh

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)инээх
Одоо ирээдүй цаг (-на)инээнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)инээлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)инээв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)инээжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)инээсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)инээдэг
Холбох нөхцөл (-ж)инээж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)инээгээд
Болзох нөхцөл (-вал)инээвэл
Хүсэх (-маар)инээмээр
Захирах (-аарай)инээгээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)инээхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • аяархан инээх — аяархан хөхрөх

  • чанга инээх — тачигнатал хөхрөх

  • элгээ хөштөл инээх — ихэд хөгжин удаан инээх

  • албаар инээх — хүчээр инээх

  • дооглон инээх — шоглон инээх

  • хуурамчаар инээх — инээх дүр үзүүлэх

  • шоглож инээх — а.дооглож инээх; б.ичээх зорилгоор хий инээх

  • нүдээрээ инээх — харцанд нь баяр хөөр илрэх

  • инээхтэй манатай — инээх бололцоогүй, инээх аргагүй

  • инээхтэй ханиахтай болох — а.дуртай дургүй, тоохтой тоохгүйтэй байдал; б.уйтгар шаналал өндөрлөж, тайвшран уужрах; в.урам нь сэргэх байдал

  • инээхтэй зэрэг — инээнгүүт, инээмэгц

Хэлц үг

  • Инээх дүр нь царайнд

  • Идэх санаа нь гэдсэнд

  • Инээх дүр нь царайндаа

  • Идэх санаа нь цээжиндээ

  • Идэх гор нь цоройнд

  • Инээх хүн олон олдох

  • Сургах хүн цөөн олдох

  • Инээх явдал өдрийн жаргал

Зүйр цэцэн үг

  • Инээдгийг эр дагадаг

  • Бааранг нохой дагадаг

  • Инээх дүр нь царайндаа

  • Идэх санаа нь цээжиндээ

  • Инээсэн хүнээс асуу

  • Уйлсан хүнээс бүү асуу

Хоршоо үг

  • инээх мишээх — баяр баясгалантай байдал нүүр царайд илрэх

  • инээх наадах — инээд баясал болох, хөгжин хөөрөх

  • инээх хөхрөх — баясан инээд алдах

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *hinixe-, perhaps related to Proto-Tungusic *ińe-. Compare Dongxiang xinie, Daur xineedgw, Evenki инеми (iņemi).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.