Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

мэргэн

тэмдэг нэрнэр үг/merɡeŋ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр
  1. 1.
    Хэрэг явдлыг оновчтой шийдвэрлэж чаддаг цэцэн цэлмэг, ухаантай байдал
  2. 2.
    Харвах намнахдаа сайн, чадамгай
  3. 3.
    Харваж намнахдаа сайн хүнд гавьяаг нь үнэлэн олгох цол
  4. 4.
    Мэс­ний хамгийн хурц, нарийн ир бүхий хэсэг
IIнэр үг
  1. 1.
    хуучирсанТөлгө үзэн, тааварлан зөгнөж хэлэгч
нэр үг
  1. 1.
    бусдыг инээлгэж хөгжөөдөг зан ааш

Ойролцоо үг

хошиншоочнаргианончтой үг

Англи утга

  • тэмдэг нэрwise, smart; sharpshooter

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнмэргэн
Харьяалахын тийнмэргэний
Заахын тийнмэргэнийг
Өгөх орших тийнмэргэнд
Гарахын тийнмэргэнээс
Үйлдэхийн тийнмэргэнээр
Хамтрахын тийнмэргэнтэй
Чиглэхийн тийнмэргэн рүү
Олон тоомэргэнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • мэргэн үг — онож хэлсэн үг

  • мэргэн ухаан — цэцэн цэлмэг ухаан

  • мэргэн санаа сэдэх — оновчтой санаа төрөх

  • мэргэн хүн — ухаантай хүн

  • номч мэргэн — номд нэвтэрсэн ухаантан

  • мэргэн бууч — буудахдаа сайн хүн

  • мэргэн харваач — онилсон зүйлээ алдалгүй онодог хар­ваач

  • улсын мэргэн харваач — хар­вахдаа сайн учраас олгодог цол

  • жадны мэргэн үзүүр — жадны үзүүрийн торгон ир

Хэлц үг

  • Бурхан байтлаа буруугаа мэдэхгүй

  • Мэргэн байтлаа зөрүүгээ мэдэхгүй

  • Магнаг биш үс боловч

  • Мах халхлах чадалтай

  • Мэргэн биш мунхаг боловч

  • Биеэ тэжээх чадалтай

  • Мунхаг амраг боловч хорлох

  • Мэргэн хилэгнэх боловч туслах

  • Мунхаг эрдэмтэн амандаа бэрх

  • Мэргэн эрдэмтэн дотроо бэрх

  • Муу хүн магтаалд дуртай

  • Мэргэн хүн ятгалд дуртай

  • Мэддэг хүнд үнэнийг хэл

  • Мэргэн харваачид гөрөөс хаш

  • Мэдэхгүй хүнд үг хэлэхээр

  • Мэргэн хүнд гөрөөс хаш

  • Мэлхий шавардах

  • Мэргэн гэнэдэх

  • Мэргүү хүн тооно харна

  • Мэргэн хүн гал харна

  • Мэргэд сайд хэзээд

  • Мэргэн болгоомжийг сахина

  • Мэргэн алддаг

  • Мэлхий шаварддаг

  • Мэргэн арга арав ч

  • Мэдэхгүйн замаар явахгүй

  • Мэргэн боловч гэнэддэг

  • Мэлхий боловч шаварддаг

  • Мэргэн буучид гөрөөс шах

  • Мэргэн гэдэг цэцний тэмдэг

  • Мэднэ гэдэг ухаантайн тэмдэг

  • Мэргэн гэж битгий марга

  • Морьтой гэж битгий уралд

  • Мэргэн жанжин төрд түшиг

  • Мэс зэвсэг эрд түшиг

  • Мэргэн ихэдвэл тэнэг болно

  • Мэдэл ихэдвэл эзэрхэг болно

  • Мэргэн ихэдвэл тэнэгийн туйл

  • Мичид ихэдвэл өвлийн туйл

  • Мэргэн нэг буруутгавал сар мэт сарних

  • … болон өөр 64

Зүйр цэцэн үг

  • Мэргэн хүнд мэдлэг эрдэнэ

  • Мунхаг хүнд эд эрдэнэ

  • Мэргэн хүн галаа харна

  • Мунхаг хүн тогоо харна

  • Харваагүй байхад мэргэн олон

  • Барилдаагүй байхад бөх олон

Хоршоо үг

  • мэргэн гэгээн — цэцэн, сэргэлэн

  • мэргэн цэцэн — хэрэг явдлыг үнэн зөв шийдвэрлэх чадвартай ухаалаг байдал

  • мэргэн түргэн — мэргэч

Товчилсон үг

  • МБ — Мэргэн Буудагч

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *mergen (“smart, wise; good marksman”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.