мөчир

нэр үг/mot͡ɕʰər/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠮᠥᠴᠢᠷ

Тайлбар

нэр үг

1.
Аливаа ургамлын салаа
2.
Нэг захиргааны доторх олон зэрэгцээ байгууллага, салбар

Англи утга

нэр үгof a tree; of a lineage

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	мөчир
Харьяалахын тийн	мөчрийн
Заахын тийн	мөчрийг
Өгөх орших тийн	мөчирт
Гарахын тийн	мөчрөөс
Үйлдэхийн тийн	мөчрөөр
Хамтрахын тийн	мөчиртэй
Чиглэхийн тийн	мөчир лүү
Олон тоо	мөчрүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

мөчир ороонго — ороолдож авиран ургах мөчир
мөчрийн залгалт — нэг ургамлын мөчрийг нөгөө ургамлын иш салаан дээр залгаж, тэдгээрийг хооронд нь нийлүүлэн нэг ургамал болгох
мөчир хугарах — модны гол ишнээс салбарлан ургасан нарийн салаа хугарах
аж ахуйн салаа мөчир — аж ахуйн салбар

Хэлц үг

Мөчир бүтэн мод байдаггүй
Элэг бүтэн хүн байдаггүй
Мөчир хэдий нарийн боловч жимсээ даадаг
Мөнгө хэдий цагаан боловч давтмал байдаг

Зүйр цэцэн үг

Мөчрийг нь хугалавч үндэс нь үлдэнэ
Мөчир бүтэн мод байдаггүй
Элэг бүтэн хүн байдаггүй

Хоршоо үг

мөчир гишүү — салаа, иш
салаа мөчир — модны салбарлан ургах иш

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *möčir, compare Mongghul muqir.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.