Үндсэн хэсэг рүү шилжих

нисэх

үйл үгнэр үг[nisəx]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠨᠢᠰᠬᠦ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Жигүүртэн буюу жигүүртэй амьтны агаарт дэгдэн хөөрөх, халих
  2. 2.
    Өндөр юман дээрээс халин үсрэх
  3. 3.
    шилжсэн утгаИх хурдан явах
  4. 4.
    Далавч бүхий нисэх техник агаарт халин зорчих

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto fly

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)нисэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)ниснэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)нислээ
Өнгөрсөн цаг (-в)нисэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)нисжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)ниссэн
Хэвшсэн нэр (-даг)нисдэг
Холбох нөхцөл (-ж)нисэж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)нисээд
Болзох нөхцөл (-вал)нисвэл
Хүсэх (-маар)нисмээр
Захирах (-аарай)нисээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)нисэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • шувуу нисэх — шувуу агаарт халин хөөрөх

  • хуйлран нисэх — хуйлран хөөрөх

  • нисэх үнэг — амьт. - бие нарийн урт, өмнөд хөлийн муруйгаас гуя хүртлээ арьсан жигүүртэй, нэг модноос нөгөө модонд ташин нисдэг нэгэн зүйл амьтан

  • нисэх хулгана — амьт. - зурамтай төстэй болоод нисэх үнэгний адил арьсан жигүүртэй нэгэн зүйл амьтан

  • нисч унах — өндрөөс унах

  • нисч үхэх — өндрөөс унаж үхэх

  • нисэн өнгөрөх — түргэн зуур нисэх мэт одох

  • нисэх од — их хурдан жирэвхийн өнгөрөх од

  • нисэх алт — маш нимгэн цаастай адил боловсруулсан, зурах будахад наалдуулан хэрэглэх алт; цаасан алт

  • нисэх бөмбөлөг — агаарт дэгдүүлэн хөөргөх хальсан бөмбөг; голдуу цаг уурт хэрэг­лэнэ

  • нисэх онгоц — далавч бүхий агаарт хөөрөх хөдөлгүүрт хэрэгсэл

  • нисэх онгоцны буудал — онгоц хөөрөх, буух болон зорчигчдод үйлчлэх иж бүрэн үйлчилгээний газар

  • нисэх талбар — нисэх онгоцны зогсох, буух газар

  • нисэх хүчин — улсын зэвсэгт хүчний нэг, агаарын салбар

Хэлц үг

  • Нисэх онгоц

  • Ниргэх бөмбөг

  • Нисэх хүн байвал

  • Барих хүн байна

Зүйр цэцэн үг

  • Нисэх хүн байвал барих хүн байна

Товчилсон үг

  • БУНТБ — Буянт Ухаагийн Нисэх Төв Буудал

  • НБ — Нисэх Буудал

  • НОТБ — Нисэх Онгоцны Төв Буудал

  • НХ — Нисэх Хүчин

  • ОННБ — Орон Нутгийн Нисэх Буудал

  • ОУНБ — Олон Улсын Нисэх Буудал

Үгийн гарал

Inherited from Classical Mongolian ᠨᠢᠰᠬᠦ (niskü), from Middle Mongol ᠨ᠋ᠢᠰᠬᠦ (niskü), from Proto-Mongolic *nis-. Compare Mongghul nasi.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.