ногт

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Малын толгойд углаж оосорлох хамравч бүхий гархи, цулбуураас бүтэх амгай зуузайгүй хэрэгсэл
2.
Гутлын боолт уяа;

Ойролцоо үг

хазаар ногт цулбуур жолоо

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	ногт
Харьяалахын тийн	ногтны
Заахын тийн	ногтыг
Өгөх орших тийн	ногтонд
Гарахын тийн	ногтноос
Үйлдэхийн тийн	ногтоор
Хамтрахын тийн	ногттой
Чиглэхийн тийн	ногт руу
Олон тоо	ногтнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

морио ногтлох — морио амгай, зуузайгүй хэрэгслээр оосорлох
морины ногт — морь оосорлох гархи, хамравч бүхий оосор
унаганы ногт — унаганы толгойд зүүх амгайгүй оосор
дээсэн ногт — дээсээр хийсэн малын толгойд зүүх амгай, зуузайгүй оосор
суран ногт — сураар хийсэн малын толгойд зүүх амгай, зуузайгүй оосор
чөдөр ногт зангидах — чөдөр, ногт хийх
ногт суух — хүний нүүр царайд бор толбо гарах

Хэлц үг

ногт гүйлгэх — адуу хулгайлан алс газар худалдах
↑ номхон морины ногт, догшин морины чөдөр
Ногт чирсэн морь эзнээсээ салсны тэмдэг
Ноцолдон хэрэлдэх хүүхэд сургаалаас салсны тэмдэг

Зүйр цэцэн үг

Номхон морины ногт
Догшин морины чөдөр болох
Ногтгүй мориноос цулбуур олохгүй
Ёсгүй охиноос үнэн олохгүй

Хоршоо үг

уяа ногт — юм уях зүйл болон адууны толгойд зүүх гархи, зуузайгүй оосор
хазаар ногт — морь малын уналга эдэлгээний тоног хэрэгсэл
чөдөр ногт — малын толгой болон хөлд зүүх тушаа, оосор

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.