нугалаа

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Аливаа зүйлийг эвхэн нугалахад тогтсон ором
2.
Уул нурууны залгалдсан газар ба газар усны тахиралдсан хэсэг;
3.
Бөхийн барилдааны давааны ээлж дараа, дүйз
4.
Шүлгийн мөр дэх утгын цэглэлт, хэмнэл

IIнэр үг

1.
Улс төр, онолын зүйлийг хэрэгжүүлэх явцад гарсан хэтрүүлэг

Ойролцоо үг

үрчлээ

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	нугалаа
Харьяалахын тийн	нугалааны
Заахын тийн	нугалааг
Өгөх орших тийн	нугалаад
Гарахын тийн	нугалаанаас
Үйлдэхийн тийн	нугалаагаар
Хамтрахын тийн	нугалаатай
Чиглэхийн тийн	нугалаа руу
Олон тоо	нугалаанууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

нугалаа гаргах — нугалсан ором тогтоох
нугалаа тогтох — нугалсан ором бий болох
нугалаатай цаас — нугалж эвхсэн цаас
дууны нугалаа — дууны хөгийг өөрчилж байгаа нь
нугалаа хүлээх — ээлж дараагаа хүлээх
нугалаа гарган унших — шүлгийн утгат хэсгийг тодруулан хэмнэл тааруулан унших
нугалаа гарах — улс төр, үзэлд бодлын талаар зүүн эсвэл барууныг хэт баримтласнаас санал зөрөлдөх
зүүний нугалаа — түүх. - зүүнтний хэтэрхийлэл, зүүнтний үеийн алдаа завхрал
барууны нугалаа — түүх. - баруунтны хэтэрхийлэл, баруунтны үеийн алдаа завхрал

Хоршоо үг

үрчлээ нугалаа — хунирч үрчийснээс үүсэх ором
нугалаа завхрал — үзэл бодлын зөрчилдөөн, түүний хор хөнөөл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.