Үндсэн хэсэг рүү шилжих

оготно

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠣᠭᠤᠲᠤᠨ᠎ᠠ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    амьтанШовх хоншоортой, сахалтай, урт сүүлтэй, бяцхан мэрэгч амьтан

Англи утга

  • нэр үгfield rat, mouse

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийноготно
Харьяалахын тийн—
Заахын тийн—
Өгөх орших тийноготнод
Гарахын тийн—
Үйлдэхийн тийн—
Хамтрахын тийноготнотой
Чиглэхийн тийноготно руу
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • оготнын ноохой — бяцхан мэрэгч амьтдын оромж, гэр

  • оготнод хор хаях — бяцхан мэрэгч амьтдыг устгахаар хорт бодос хаяж өгөх

  • оготно хулганын нүх — мэрэгч амьтдын ухсан нүх

  • оготнын сүүл — урга. - сүрэл нь шулуун, үеэрээ өвдөг мэт муруй, навч нь нягт охор үстэй, цэцэг нь түрүү хэлбэртэй олон наст өвс

Хэлц үг

  • оготнын хамраас цус гаргаагүй — а.ерөөс ан хийдэггүй; б.анд яваад ямар ч ангүй ирэх

  • оготнын нүхээр багтах — сэргэлэн, овсгоотой байх

  • оготно одостой мөчөөрхөх — хүч тэнцвэргүй байдал

    Чи минь яаж тэрэнтэй эн тэнцэх вэ дээ. Оготно одостой мөчөөрхөж байна гэж хүмүүс муу хэлнэ биз.

  • оготны нүхэнд унтах — сэргэлэн, овжин

    Тэр үдэш Павловынхны шинэ байранд очиход охин нь Зая гэгээний өрөөнд очоод эзгүй, харин эхнэр нь ганцаар байв. Итгэлтийг хармагц уйлан хайлан, нөхрөөс нь ямар ч сураггүй байгааг ярилаа. “Цаадах чинь дажгүй, оготнын нүхэнд орж унтаж чадах дамшиг” гэж хэлсэн үгээ Итгэлт эхнэрт нь арай гэж ойлгуулав (Ч.Лодойдамба, Тунгалаг тамир).

  • оготны нүхээр багтах — сэргэлэн, овсгоотой байх

    Намнан хүргэнээ хэзээ ч мухардахгүй, оготны нүхээр ч багтаж мэдэх эр гэж бахархан бодлоо (Б.Нямаа, Араараа модтой Биндэръяа).

  • оготны нүхээр ороод гарах — өөртөө хир халдаахгүй

    Ухаалаг менежер бол өөрөө хэрхэн гарах арга замыг эрэлхийлээд олчихно. Энэ эр оготны нүхээр ороод гараад ирсэн ч чадахаар хүн байна.

  • оготны хамраас цус гаргах — ан хийх

    Чи бид хоёр оготны хамраас цус гаргах зүрхгүй улс чинь, Доржийг байгаа дээр учрыг нь олуулчих хэрэгтэй (Зян Рун, Чонон сүлд).

  • Оготно мэт хэдэр

  • Хэрээ мэт хэрүүлч

  • Бөднө мэт хэрүүлч

  • Оготно олдвол уулыг хөндийлнө

Зүйр цэцэн үг

  • Оготнын сүүлээр хулгай барих

  • Оготно арслантай тулалдаж

  • Мэлхий луутай тэмцэлдэх

  • Оготно мэт хэдэр

  • Хэрээ мэт хэрүүлч

  • Төрийн төлөө оготно боож үхэх

  • Оготнын уршиг олондоо

Хоршоо үг

  • оготно хулгана — жижиг мэрэгч амьтдын ерөнхий нэр

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.