Үндсэн хэсэг рүү шилжих

омог

нэр үг/ɔməɡ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠣᠮᠤᠭ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Ааг, шар
IIнэр үг
  1. 1.
    Ирмэгтэй юмны дугуй хяр
IIIнэр үг
  1. 1.
    Овог

Англи утга

  • нэр үгpride, haughtiness; arrogance, vanity; hubris, contemptuousness; rage
  • нэр үгalternative form of овог (ovog, “clan, family”)
  • нэр үгonly used in чихний омог (čixnii omog) and нударганы омог (nudargany omog)
  • нэр үгonly used in олз омог (olz omog, “gain, spoils”)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийномог
Харьяалахын тийномгийн
Заахын тийномгийг
Өгөх орших тийномогд
Гарахын тийномгоос
Үйлдэхийн тийномгоор
Хамтрахын тийномогтой
Чиглэхийн тийномог руу
Олон тооомгууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ямаан омог — өнгөн дээрээ сүржин, огцом түргэн уур

  • омог нь шатах — ааг, шар нь хөдлөн хөөрөх

  • омгийг нь дарах — а.ааг сүрийг нь бууруулах, зориг цөсийг нь мохоох; б.юмыг эсгэх болон барьж оёхдоо хошуурсан хэсгийг нь нугалах

  • омог төрөх — ааг, шар нь хөдлөх

  • омог заах — өөрийн хүчинд бардамнах

  • омог шантрах — ааг хүч нь буурах

  • омог төгөлдөр — өөрийн сүр хүчинд итгэл төгс байгаа нь

  • омог бардам — өөрийнхөө илүүтэйд бардамнах байдал

  • чихний омог — чихний дэлбээний хажууд байрлах дугариг хэлбэртэй жижиг хэсэг, чихний хяр

  • нударганы омог — нударганы хошууран гарсан хэсэг

Хэлц үг

  • Омог биеэ зовоодог

  • Улиг бусдыг зовоодог

  • Омог дээрэнгүй хүнтэй ханилахад яршигтай

  • Оготор сүүлтэй нохойг үзэхэд шившигтэй

  • Омог зальхайг өвөрлөсөн хүнд уршиг ирэх нь зайлшгүй

  • Осол цалгайг сурсан хүн хэрэг олох нь зайлшгүй

  • Омог ихэдвэл орон эзлэгч хаанд ч зохихгүй

  • Орох ихэдвэл орчлон дэлхийд ч зохихгүй

  • Омог ихэдвэл осол дагана

  • Овор ихэдвэл өшил дагана

  • Омог ихэдвэл осолдоно

  • Овор муудвал доройтно

  • Омог нэгтийн чих нэг

  • Угсаа нэгтийн яс нэг

  • Омог хөдлөөд зовно

  • Хилэн цохилоод сөнөнө

  • Хүсэл ихтийн хүзүүг дар

  • Омог ихтийн омрууг дар

Зүйр цэцэн үг

  • Омог биеийг зовоо­дог

  • Улиг бусдыг зовоодог

  • Омог нэгтийн чих нэг

  • Угсаа нэгтийн яс нэг

Хоршоо үг

  • ааг омог — хүн, амьтны ид чадал

  • омог зориг — төрх байдалд илрэх сүр

  • омог сүр — ид хав, чадал

  • омог хорсол — ихэд тэчъяадан шаралхах нь

  • атаа омог — бусдад ихэд атаархан шаралхах нь

  • уур омог — сэтгэл санаа таа­ламжгүй болж, уурласнаас үүсэх дог­шин зан ааш, хилэн

  • отог омог — үндэс угсаа

  • омог төрөл — садан төрлийн холбоо

  • угсаа омог — уг гарал нэгтэй хүмүүс

  • олз омог — ашиг орлого

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *omag (“courage”), compare Bonan omogh.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.