Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

сааль

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Сүү, цагаан идээний ерөнхий нэр
  2. 2.
    Саадаг мал
IIIнэр үг
  1. 1.
    Хулгавч нумтай адил оньс торгож, шижим уяад гөрөөсний явах замд тавих агнуурын зэвсэг, урхи
IVнэр үг
  1. 1.
    хуучир. Хуримын өмнө хүргэний талаас хүүхний талд өгдөг мал;
  2. 2.
    Хуримын бэлэг, сүй.

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнсааль
Харьяалахын тийнсаалин
Заахын тийнсаалиг
Өгөх орших тийнсаальд
Гарахын тийнсаалиас
Үйлдэхийн тийнсаалиар
Хамтрахын тийнсаальтай
Чиглэхийн тийнсааль руу
Олон тоосаальд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • сааль авах — сүүгээ боловсруулан, цагаан идээ бэлтгэх

  • сааль саах — үнээ, малаа саах

  • сааль дэлгэрэх — мал сүү орж цагаан идээ элбэг болох

  • саалийн үнэр ханхлах — сүү, цагаан идээний үнэр үнэртэх

  • оройн саалинд гарах — малаа оройн цагаар саах

  • сааль хураах — үхэр, мал саан цагаан идээ базааж авах

  • саалийн хувин — мал саахад хэрэглэдэг сав

  • саалийн цаг — а.мал саах үе; б.мал сүү орж, идээ цагаа элбэгших зун цаг

  • саалийн архи — айраг, таргаар нэрж гаргасан архи, шимийн архи

  • саалийн аварга — их сүү сааж түрүүлсэн хүн

  • сааль олонтой — саах мал ихтэй

  • саалийн мал — сааж сүүг нь авдаг эх мал

  • саалийн үнээ — а.саадаг үнээ; б.шилж. төсөвт ихээхэн хэмжээний ашиг орлого оруулдаг улсын байгууллага, аж ахуйн нэгж зэрэг

  • саалийн гүү — а.унагатай гүү; б.саамыг нь авдаг гүү

  • сааль бэхлэх — сааль зүүх, тавих

  • сааль зүүх — сааль тавих

  • сааль тавих — амьтныг агнах нэгэн зүйл хэрэгсэл тавих

  • сааль эргэх — саалинд ан орсон эсэхийг шалгах

Хэлц үг

  • Сааль сүү зуны идээний дээж

  • Сархад дарс найрын ширээний дээж

  • Сав нь их бол

  • Сааль нь арвин

  • Савыг нь соливч

  • Сааль нь хэвээрээ

  • Сайжран дээшлэхийг залуугаас эрдэм сур

  • Сааль олохыг хүсэгчид эртнээс үнээ тэжээ

  • Сайн явъя гэвэл эрдэм сур

  • Сааль идье гэвэл үнээ тэжээ

  • Санаа сайтны морь цагаан

  • Сааль сайтны хот цагаан

Зүйр цэцэн үг

  • Саалиа зэхэхээр саваа зэх

Хоршоо үг

  • сааль идээ — цагаан идээ

  • сааль сүү — сүү, цагаан идээ

  • сааль саам — гүү болон бусад малын сүү

  • сааль шим — сүү, сааль

  • сааль занга — ан амьтны явах зам дээр тавьсан агнуурын хэрэгсэл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.