сархинаг

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Хэвэгч амьтны дөрвөн хэлтэст ходоодны нэг
2.
шилжсэн утгаЦоорхой олонтой, нүх сүв болсон байдал
3.
хивэгч амьтны ходоодны хоёр дахь хэсэг.

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	сархинаг
Харьяалахын тийн	сархинагийн
Заахын тийн	сархинагийг
Өгөх орших тийн	сархинагт
Гарахын тийн	сархинагаас
Үйлдэхийн тийн	сархинагаар
Хамтрахын тийн	сархинагтай
Чиглэхийн тийн	сархинаг руу
Олон тоо	сархинагууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

сайн сархинаг — дотроо иржгэр хээ мэт салбантай
муу сархинаг — хэвэгч амьтны гүзээний хажууд байх салбан
сархинаг тооно — дотроо жижиг хоролгүй, хойно урдаасаа даруулсан зургаан ширхэг даагатай тооно
сархинаг цонх — хөндлөн нарийн моднуудыг дунд нь завсар гарган жишүү сараажилж хийсэн гэрэл, ус нэвтрэхгүй зөвхөн агаар орох нэгэн зүйл цонх
зөгийн сархинаг — зөгийн үүр

Хэлц үг

сархинаг хатах — ихэд ангаж ундаасах
сархинаг дэвтэх — амны цангаа гарах
сархинаг [нь] дэвтэх — амны цангаа гарах
Хар хурдаараа орж ирээд, эргүүлгэн дээр байсан данхтай цайнаас хэд балгаад... сархинаг нь дэвтсэн бололтой хэдэн үг амандаа бувтнаад буцаад гараад гүйчихлээ.
сарьсан борвио шарж идэх — залхуу хойрго
Гэдсээ илээд л... сарьсан борвио шарж идэх хүн дээ.
Сайн муугийн донжиг нэг
Сархинаг ходоодны ам нэг
Сайн муугийн санаа нэг
Сархинаг гүзээний ам нэг
Сайн муутайгаа гэр дүүрнэ
Сархинаг гүзээтэйгээ тогоо дүүрнэ
Сайнтай муутай баймааж айл
Сархинаг гүзээтэй баймааж гэдэс
Сайнтай муутайгаа гэр дүүрч
Сархинаг гүзээтэйгээ гэдэс дүүрдэг
Сархинаг идвэл
Салан болно

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.