солгой

тэмдэг нэр/sɔɮ.ɢɔi/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр

1.
Хүний биеийн зүүн тал, буруу тал
2.
Нийтгэсэн, томсон зүйлийн эрч нь нар буруу эргэсэн чиглэлтэй

IIтэмдэг нэр

1.
Буруу, гажуу

Англи утга

тэмдэг нэрleft-handed; out of tune

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	солгой
Харьяалахын тийн	солгойн
Заахын тийн	солгойг
Өгөх орших тийн	солгойд
Гарахын тийн	солгойгоос
Үйлдэхийн тийн	солгойгоор
Хамтрахын тийн	солгойтой
Чиглэхийн тийн	солгой руу
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

солгой гар — зүүн гар, буруу гар
солгой тал — хүний биеийн зүүн тал
солгой хүн — аливаа ажил хэргийг ихэвчлэн зүүн гараараа хийж гүйцэтгэдэг хүн
солгой дэгээ — бөх барилдахад зүүн хөлөөр дэгээдэх мэх
солгой дээс — нар буруу эрчтэй дээс
солгой хоолойтой хүн — дууны аяыг зөв дуулж чаддаггүй хүн
солгой ёс — гажуу буруу ёс
солгой увдис — хуурамч ид шид, буруу увдис

Хэлц үг

баруун солгойгүй — а.ажил хэргийг хийж гүйцэтгэхдээ дадамгай, сурамгай; б.зөв буруу, үнэн худлыг ялгахгүй гэсэн санаа
солгой нүдээр үзэх — бусдыг дорд үзэх, ад үзэх
солгой хөлийг нь гохдох — эмзэг газрыг нь хөндөн ажил хэргээ бүтээх
солгой нүдээр үзэх/харах — бусдыг дорд үзэх, алагчилж үзэх, бусдыг буруу үзэх
Түүнийг ад үзэн, солгой нүдээр харах болсон нь учиртай.
↑ баруун солгойгүй
↑ баруун солгойгүй болох
Солгой гартай хүн саадтай
Самуун явдалтай хүн ялтай
Солгой хүн хуур барьдаггүй
Сохор хүн бөх болдоггүй

Зүйр цэцэн үг

Солгой хүн хуур барьдаггүй
Сохор хүн бөх болдоггүй

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *solagaï. Compare Buryat hалгай (halgaj), as well as Kazakh солақай (solaqay, “left-handed”), Bashkir һулаҡай (hulaqay, “left-handed”), Azerbaijani solaxay (“left-handed”), Tuvan солагай (solagay, “left, left-handed”). Possibly related to Proto-Turkic *sōl (“left”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.