Үндсэн хэсэг рүү шилжих

сонсох

үйл үгтэмдэг нэр/sɔnsəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠰᠣᠨᠤᠰᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Дуу чимээ, хөг аялгууг чихнээ сэрж мэдрэх, чагнах
  2. 2.
    шилжсэн утгаМэдэх, сураг ажиг дуулах; бусдаас сонсох (бусдаас мэдэх), дам сонсох (дам сураг дуулах), хариу сонсох (хариу дуулах), сонин сонсох (шинэ сураг ажиг дуулах), сонссон мэргэнээс үзсэн тэнэг дээр цэцэн

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto hear

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)сонсох
Одоо ирээдүй цаг (-на)сонсоно
Өнгөрсөн цаг (-лаа)сонслоо
Өнгөрсөн цаг (-в)сонсов
Өнгөрсөн цаг (-жээ)сонсжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)сонссон
Хэвшсэн нэр (-даг)сонсдог
Холбох нөхцөл (-ж)сонсож
Урьдчилах нөхцөл (-аад)сонсоод
Болзох нөхцөл (-вал)сонсвол
Хүсэх (-маар)сонсмоор
Захирах (-аарай)сонсоорой
Үгүйсгэх (-хгүй)сонсохгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • үг сонсох — а.сонорын эрхтнээр бусдын хэлснийг сэрж мэдрэх; б.шилж. бусдын муушаал, гоочлол, зэмлэлийг хүртэх; в.шилж. сураг, сонин дуулах

  • сэм сонсох — бусдын яриаг сэм чагнах

  • чих тавин сонсох — анхаарлаа төвлөрүүлэн сэм чагнах

  • анхаарч сонсох — ихэд анхааралтай чагнах

  • сонсоод хөгжимдөх — бусдын тоглосон хөгжмийн аяыг тогтоож аваад дууриан тоглох

  • сонсож бичих — уншсаныг нь цээжээр бичих

Хэлц үг

  • Сонсох чих

  • Үзэх нүд

Зүйр цэцэн үг

  • Үзэх нүд

  • Сонсох чих болох

  • Сонссон мэргэнээс үзсэн тэнэг дээр

  • Сонсож үзсэн нь цөөн бол сонирхож гайхах нь арвин

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *sonas-, compare Buryat соносохо (sonosoxo), Kalmyk сонсх (sonsx), Dongxiang sonosu.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.