сэнгэнэх

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг

1.
Сэрүүн салхи салхилах; жавар сэнгэнэх (жихүүн хүйтэн уур хайрах), салхи сэнгэнэх (сэрүүн салхи жаварлан үлээх), сэнгэнэж байвч гэр сайхан, сэгсийж байвч ээж сайхан зүйр. (өөрийн гэр орон, аав ээж юунаас ч сайхан
2.
Тааламжтай сайхан үнэр анхилан үнэртэх; сэнгэнэсэн үнэр (хурц тааламжтай үнэр
3.
Хамарт хүйтэн сэрүүн оргих шиг болох; сэнгэнэсэн айраг (сэрүү татуулсан, исгэлэн айраг), хамар сэнгэнэх (хамарт сэрүү оргих сэрэл мэдэгдэх
4.
шилжсэн утгаХурдан шаламгай явах; сэнгэнэтэл давхих (салхи татуулан хурдлан давхих).

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)	сэнгэнэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)	сэнгэнэнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)	сэнгэнэлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)	сэнгэнэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)	сэнгэнэжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)	сэнгэнэсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)	сэнгэнэдэг
Холбох нөхцөл (-ж)	сэнгэнэж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)	сэнгэнээд
Болзох нөхцөл (-вал)	сэнгэнэвэл
Хүсэх (-маар)	сэнгэнэмээр
Захирах (-аарай)	сэнгэнээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)	сэнгэнэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Зүйр цэцэн үг

Сэнгэнэж байвч гэр сайхан
Сэгсийж байвч ээж сайхан

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.