Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

сээр

нэр үг/ˈseːr̥/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    биеийн тамирХүн, амьтны хүзүүний үе харцагын үе хоёрын хооронд байх бөгөөд хавирганы бураа залгалдан орших, нурууны арван хоёр үе яс

Англи утга

  • нэр үгvertebra

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнсээр
Харьяалахын тийнсээрний
Заахын тийнсээрийг
Өгөх орших тийнсээрд
Гарахын тийнсээрнээс
Үйлдэхийн тийнсээрээр
Хамтрахын тийнсээртэй
Чиглэхийн тийнсээр лүү
Олон тоосээрнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • мэгжин сээр — өндөр, гүдгэр сээр

  • хар сээр — хүзүүний эхний хоёр үе

  • сээрийн үе — сээр хоорондын мөгөөрсөн бэхэлгээ

  • сээр нуруутан — хөвчтөн амьтны салбар хүрээнд багтах толгой, их бие, сүүл бүхий амьтад

  • сээр заах — а.хүч тэнхээ ихтэйдээ бардах; б.эрх сүртэйдээ омгорхох

  • сээр шаах — үхрийн богино сээрийг мөлжөөд, нүцгэн нударгаар шахаж хугалах монгол эрчүүдийн наадам

  • сээрэн дунгуй — нуруун дээгүүрээ дамнуулан хаях бөхийн мэх

  • сээрийн эм — урга. - өргөн хавтгай навчтай, ягаан цэцэгтэй нэг наст өвс, голдуу сээр нурууны өвчнийг анагааха эмэнд орно

  • сээрийн бөхөөс сэтгэлийн бөх — хатуу зориг, чиг сэтгэл эрхэм

Хэлц үг

  • сээр гозойлгох — омог зааж, дээрэнгүй аашлах

  • сээрнийхээ махаа барах — а.үр ашиггүй зүйлд дэмий зүтгэх; б.ихээхэн хүч зарах

  • албаар ам сээр тааруулах — үйл хэргийг зориуд санаатайгаар тааруулах гэж оролдох

  • сээр нь овойх — биеэ тоох

    Их л том үйлс бүтээсэн гэж өөртөө эрддэг бололтой. Сээр нь овойж, харах нь хүртэл сэхүүн болсон байна билээ шүү.

  • сээр нь овойх, цөс нь хавиргаа дэлсэх — машид маадайх

    Улсаас овоо юм тоншсон бололтой дог шүү. Сээр нь овойж, цөс нь хавиргаа дэлссэн л амьтан харагдах юм.

  • сээрнийхээ махыг барах — ихээхэн хүч зарах

    Даалгасан ажлыг чинь цагт нь дуусгах гэж ямар их хичээсэн билээ дээ. Сээрнийхээ махыг бартал, хөлсөө дусалтал ажилласан юм сан.

  • Ам бол ам

  • Сээр бол сээр

  • Санаа нь ширээнд

  • Сээр нь шороонд

  • Сээр хүзүү хоёр сэрвээгээрээ холбодог

  • Сэтгэл янаг хоёр хайраараа хэлхдэг

  • Сээр ч тус

  • Хүзүү ч тус

Зүйр цэцэн үг

  • Хавирга сээрээ түшдэг

  • Сээр хавиргаа түшдэг

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *sexer.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.