сүв

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Нарийхан нүх, гуурс
2.
Хүн, амьтны хүйс; эм сүв (а.эм хүйстэй хүн; б.амьтны бэлгэ эрхтний нүх), эр сүв (а.эр хүйстэй хүн; б.амьтны бэлгэ эрхтний нүх), ам сүв хорш. (а.хоёр уруулын завсрын нарийн нүх; б.уут сав зэргийн ам, онгорхой хэсэг
3.
Нэвтэрч болох газар

IIнэр үг

1.
Арга чарга, ухаан бодол

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	сүв
Харьяалахын тийн	сүвний
Заахын тийн	сүвийг
Өгөх орших тийн	сүвэнд
Гарахын тийн	сүвнээс
Үйлдэхийн тийн	сүвээр
Хамтрахын тийн	сүвтэй
Чиглэхийн тийн	сүв рүү
Олон тоо	сүвнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

зүүний сүв — зүүний нүх
есөн сүв — дов тойрсон долоон нүх, доошоо харсан хоёр сүв
шар үсний сүв — хөлсний сүв
хөлсний сүв — хүний арьсны шар үс гарах нүх
хавцал сүв — хавцал нүх
сүв орох — бага зэрэг ухаан орох
сүв нь битүү — мунхаг, юм сурдаггүй
сүв нь нээгдэх — юмны учир зүй ойлгодог болох, ухаан суух
сүвийг нээгдүүлэх — юмны учир ойлгодог болгох
сүв онгойх — ухаан орох
ухааны сүв — ухаан бодол
арга сүв олох — арга чарга олох, ухаан бодлоо дайчлах

Хэлц үг

сүв нээгдэх — ухаан суух, учир начрыг ойлгодог болох
Одоо миний сүв нээгдэж, Ло бэйс чамайг залуучуудын гишүүн болоход дургүй байсны учрыг мэдэхчээн болж байна гээд хүүгийн хацрыг үнсэж, гарыг аяархан илжээ (Б.Ринчен, Үүрийн туяа).
сүвийг нээгдүүлэх — юмны учрыг ойлгодог болох
Үүнд таны биеийг гэрийн газар хорьсон сураг ноёдын чихэнд хүрч, бас тэр голын сохорт миний сурган ухуулах зүйл ноёдын сүвийг нээгдүүлж, надтай ямар байдлаар харьцвал зохихыг мэдэхэд дөхөм болох бий (Б.Ринчен, Үүрийн туяа).

Хоршоо үг

ам сүв — а.хоёр уруулын завсрын нарийн нүх; б.уут сав зэргийн ам, онгорхой хэсэг
нүх сүв — юман дээрх их бага цоорхой
арга сүв — арга чарга

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.