сүлд
Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй
Тайлбар
- 1.Өөдлөн дэгжихийн бэлгэдэл болгосон эрхэмлэн үзэх зүйл
- 2.Цог заль, сүр жавхлан
- 3.Ээлтэй, ивээлтэй; сүлд өдөр (ажил үйлс бүтэмжтэй сайн өдөр), сүлд гараг (ээлтэй гараг), сүлд од зурхай. (а.долоон бурхан одны эхний од; б.төрсөн од; в.гэрэлт шүхэр одны доор байдаг од).
Англи утга
- нэр үгcoat of arms; banner
Тийн ялгал
| Нэрлэхийн тийн | сүлд |
|---|---|
| Харьяалахын тийн | сүлдийн |
| Заахын тийн | сүлдийг |
| Өгөх орших тийн | сүлдэд |
| Гарахын тийн | сүлдээс |
| Үйлдэхийн тийн | сүлдээр |
| Хамтрахын тийн | сүлдтэй |
| Чиглэхийн тийн | сүлд рүү |
| Олон тоо | сүлдүүд |
Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.
Нийлмэл үг
төрийн сүлд — хуулиар баталсан улсыг төлөөлөх бэлгэ тэмдэг
цагаан сүлд — монголын үйлс ариунаар мандан бадрахын бэлгэдэл төрийн есөн хөхөлт туг
хар сүлд — монголын нэгдсэн тулгар төр байгуулагдсан үеэс эхлэн хэрэглэж ирсэн дайсныг айлгах догшин зүс бүхий хар өнгийн хялгасаар хийсэн эртний монгол цэргийн туг
сүлд дуулал — а.төрийн дуулал; б.байгууллага, хувь хүн, нутаг усны шүтээн дуу
сүлд тэмдэг — улсын бэлгэ тэмдэг
сүлд шүтээн — эрхэмлэн дээдэлж сүслэн бишрэх зүйл
сүлд модны наадам — шинэ жилийн баяр
биеийн сүлд — биеийн сүр жавхлан, цог
сүр сүлдгүй болох — бие дорой буурай болох
сүлд дуудах — хуучир. - сүнс, сүр хүчээ дуудах
Хэлц үг
сүлд зайлах — ихэд айснаас арчаагүй, унхиагүй болох
сүр сүлд нь болох — бахархан дээдлэх зүйл нь болох
сүлд таарах — аз завшаан, нөхцөл тохиол гарах
сүлд мэт шүтэх — зусардан бялдуучлах
Сүүдэр мэт дагаж, сүлд мэт шүтэж байгаа До даргатай нь энэ мэтээр зан ялдаргүй (Б.Самбуу, Шуургат тал).
Сүлд нь бага
Сүр байдал нь бух мэт
Зүйр цэцэн үг
Сүлд нь сүвээндээ орж сүнс нь биеэсээ зайлах
Хоршоо үг
сүлд жавхаа — сүр хүч, хийморь лундаа
сүлд хийморь — цог заль, сүр жавхлан
сүр сүлд — хийморь лундаа
цог сүлд — хийморь
Үгийн гарал
From Proto-Mongolic *sülde.
Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.