сүүж

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠰᠡᠭᠦᠵᠢ

Тайлбар

нэр үг

1.
биеийн тамирХүн, амьтны гуяны дунд чөмөгний дээд этгээдэд ууцтай холболдон байдаг нүхтэй яс

Англи утга

нэр үгpelvis, hip, thigh

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	сүүж
Харьяалахын тийн	сүүжний
Заахын тийн	сүүжийг
Өгөх орших тийн	—
Гарахын тийн	сүүжнээс
Үйлдэхийн тийн	сүүжээр
Хамтрахын тийн	сүүжтэй
Чиглэхийн тийн	сүүж рүү
Олон тоо	сүүжнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

сүүж гарах/сүүж мултрах — дунд чөмөгний дээд үзүүр нь сүүжний тогооноос мултарч гарах
сүүжний хонхор/сүүжний тогоо — сүүжинд, дунд чөмөгний нарийн үзүүрийн мөргөж байдаг хонхор
сүүжний толгой — сүүжний ясны ууцтай холбогдож байгаа хэсэг
сүүжний яс — сүүж
сүүж цоорох — хэвтрийн өвчтэй хүний сүүж хавь газрын арьс нимгэрч цоорох
сүүжээ амраах — а.хэвтэж амрах; б.шилж. ажил хийхгүй сул байх
сүүжин мануул — унтаж байгаа манааны хүн

Хэлц үг

сүүжээ чирэх — эцэж цуцсан адгуус амьтны явах
сүүж амрах — хэвтэж амсхийх
Өдөржин орж гарсан хүмүүст хоол цай хийж ядарсан эмээд хэсэгхэн сүүж амрах цаг ч олдсонгүй.
Сүүж нь шороон дээр
Сэтгэл нь ширээн дээр

Зүйр цэцэн үг

Сүүж нь барс
Сэтгэл нь туулай
Сүүлийн хүнд үггүй
Сүүжний толгойд махгүй
Сүүжиндээ хүчтэй хүн ганц биеэ тэжээнэ
Сэтгэлдээ хүчтэй хүн түмэн хүнийг тэжээнэ

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *sexüji, compare Daur seuj.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.