Үндсэн хэсэг рүү шилжих

тарган

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Хүн, амьтны мах мяраа зузаан, өөх их
  2. 2.
    Өөхтэй

Ойролцоо үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнтарган
Харьяалахын тийнтарганы
Заахын тийнтарганыг
Өгөх орших тийнтарганд
Гарахын тийнтарганаас
Үйлдэхийн тийнтарганаар
Хамтрахын тийнтаргантай
Чиглэхийн тийнтарган руу
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • тарган мал — хүч тэвээрэг сайтай, тарга ихтэй мал

  • тарган үхэр — тарга сайн авсан үхэр

  • тарган хүн — мах мариа, өөх ихтэй хүн

  • онд тарган орох — өвлийг царигтай туулах

  • тарган намар — юм бүхэн элбэг дэлбэг болсон баян намар

  • тарган мах — өөх ихтэй мах

Хэлц үг

  • тарган тэмээгээр түүхий хэмх зольж идэх — юм танихгүй бана мэдэхгүй дэмий бүрэлгэхийг хошигносон хэллэг

    Бүтээн байгуулалтаа зогсоож, бэлэн мөнгийг хөөцөлдөх чинь тарган тэмээгээр түүхий хэмх зольж идсэн үлгэр болно (Бадам, Мөнгөн давааны мөнх хавар).

  • тарган ходоодонд өөх чихэх — нөхцөл байдлыг үзэхгүй дэмий илүүц зүйл үйлдэх

    Илүүц юм биш үү хө, тарган ходоодонд өөх чихэхтэй адил харагдаж байна гэж Бурмаа хэлэв.

  • Талд ч гэсэн хорт өвс бий

  • Тарган сүрэгт ч гэсэн муу мал бий

  • Тарган бол тарвага сайхан

  • Таатай бол хээр сайхан

  • Тарган морь сайнд тоотой

  • Баян бол цэцэнд тоотой

  • Тарган морь унавал талыг туулахад тустай

  • Даяар олныг тусалбал тамыг туулахад тустай

  • Тарган туранхай ч

  • Тархи нь өөрцгүй

  • Хөгшин залуу ч бол

  • Зүрх нь өөрцгүй

  • Тарган хоногийн

  • Танил насны

  • Тарган хүн тамшаархаг

  • Тангад хүн хожоорхог

  • Хоёр тарган холбирохын зовлон

  • Тарган туранхай таарахын жаргал

Зүйр цэцэн үг

  • Тарган морь сайнд тоологдох

  • Баян хүн цэцэнд тооцогдох

  • Тарган мал тал бүрийн ашигтай

  • Тарган хүн тал бүрийн өвчтэй

Хоршоо үг

  • тарган цатгалан — хүч тарга ихтэй, тэнхээ тамир сайтай

  • баян тарган — элбэг хангалуун, дутагдах гачигдах зүйлгүй

  • махлаг тарган — мах мяраа сайтай

  • ардаг тарган — морь малын уналга эдэлгээнд хавьд ороогүй, хүч тарга сайтай байгаа нь

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.