Үндсэн хэсэг рүү шилжих

туг

нэр үгтэмдэг нэр/tʰʊk/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠲᠤᠭ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Тусгай ишинд ямар нэг өнгийн бөс уяж намиран хийсгэх тэмдэг
  2. 2.
    шилжсэн утгаУдирдлага, сургаал
  3. 3.
    шилжсэн утгаСод, тэргүүн
IIтэмдэг нэр
  1. 1.
    Үс, хялгас, өвсний бут, багц, бөөм хэсэг
IIIтэмдэг нэр
  1. 1.
    туг ширээ бөх (тарга хүчээ бүрэн авсан тэмээний босоо бөх), –Тугал хоёр нүдтэй, туг ширээ бөхтэй. ААЗ.

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгyak-tail banner; flag; bunch, tuft

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнтуг
Харьяалахын тийнтугийн
Заахын тийнтугийг
Өгөх орших тийнтугт
Гарахын тийнтугаас
Үйлдэхийн тийнтугаар
Хамтрахын тийнтугтай
Чиглэхийн тийнтуг руу
Олон тоотугууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • есөн хөлт цагаан туг — төрийн хүндэтгэлийн туг

  • хараа ихт хар туг — дайны туг

  • улсын туг — улсын бэлгэ тэмдэг

  • туг барих — туг хийсгэн явах, тугийн ишнээс барин явах

  • туг хатгах — туг мандуулах, туг босгох

  • туг хийсгэх — тугийг салхины аясаар хөдөлгөх

  • туг тайх — хуучир. - а.дайсныг дарсны дараа жанжин тэргүүлэн бүх цэргүүд тугт мөргөх; б.дайснаас олзлогдсон хүнийг тугны өмнө хороох

  • жанжин туг — цэргийн гол туг

  • ялалтын туг босгох — ялан дийлснээ илтгэсэн туг өргөх

  • тугийн залаа — тугийн цацаг

  • тугийн манжлага — тугийн унжлага

  • нэг тугийн дор — нэг удирдагад, хамтдаа

  • туг нь болох — манлайлагч болох, тэргүүлэгч болох

  • туг өвс — бөөн өвс

  • туг үс — хэсэг үс

  • үс туг тугаар унах — үс бөөн бөөнөөр унах

Хэлц үг

  • Баатар хүү

  • Тугал ч хариулдаг

  • Туг ч барьдаг

  • Уг нь муу бол

  • Туг нь муу

Хоршоо үг

  • туг далбаа — а.том хэмжээний туг; б.төр, улсын бэлгэ тэмдэг бүхий далбаа

  • туг дарцаг — том, жижиг туг

  • туг сүлд — сүлд хийморийн бэлгэдэл

  • туг хиур — жижиг дарцаг

  • туг тэмдэг — бэлгэ тэмдэг бүхий туг далбаа

Үгийн гарал

From Classical Mongolian ᠲᠤᠭ (tuɣ), ultimately from Old Chinese 纛 (OC *duːɡs, *duːɡ, “yak-tail banner”). Compare also Turkish tuğ.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.