Үндсэн хэсэг рүү шилжих

тураг

тэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Амьтны бие том байдал
  2. 2.
    Ургамлын өндөр, бүдүүн, том нь
  3. 3.
    Ясгүй, эх биеийн хар мах

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнтураг
Харьяалахын тийнтургийн
Заахын тийнтургийг
Өгөх орших тийнтурагд
Гарахын тийнтургаас
Үйлдэхийн тийнтургаар
Хамтрахын тийнтурагтай
Чиглэхийн тийнтураг руу
Олон тоотургууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • тураг ан — агнуурын хандгай, буга, согоо зэрэг ойн туурайтан амьтан

  • тураг шувуу — том шувуу

  • тураг мал — бод мал

  • тураг гөрөөс — амьт. - буга, согоо

  • тураг загалмай — амьт. - начин харцгайн нам болох нэг зүйл шувуу, туулай зэргийг барихдаа сурамгай

  • тураг солонго — амьт. - шар, цагаан, алаг өнгөтэй бяцхан солонго

  • тураг тас — амьт. - харцгайнхан овгийн бие томтой, жигүүр сүүл бараан бөгөөд гялбалзам өнгөтэй шувуу, сумны зэрэг зэвсэг өдлөхөд өдийг нь хэрэглэнэ

  • тураг хэрээ — амьт. - хүзүү алаг, бие их нэг зүйл хэрээ

  • тураг мод — том мод

  • тураг сараана — урга. - цэцэг улаан өнгөтэй, иш навч цөм ногоон, хээр газар ургадаг нэг зүйл ургамал

  • тураг тарнай — урга. - чагталсан навчтай, шаравтар цагаан цэцэгтэй яст жимстэй тураг мод, үрнээс авах тосоор саван хийнэ

  • тураг зүлгэн чимэг — урга. - ёзоороосоо ургасан том навчтай, хөхөвтөр цэцэгтэй, хонхорцогт жимс суудаг, үндэс нь эмэнд ордог олон наст өвслөг ургамал

  • тураг мах — амьтны толгой, шийр, гэдэс дотроос бусад мах

  • тураг хоол — махан хоол

Хэлц үг

  • Тулсан мод Туулын бургас

  • Тураг (төрсөн) бие Богдын шавь

  • Тураг амьтан тэмээ л биш

  • Тустай хүн нэг л биш

  • Тураг шувуу туйлдавч

  • Турлиахайн дор орохгүй

  • Цэцэн хүн өтлөвч

  • Тэнэгийн дор орохгүй

  • Тураг шувуу туйлдахдаа

  • Турлиахайн үүрэнд хонох

  • Хаад ноёд муудахдаа

  • Хамжлагын гэрт хонох

  • Тураг шувуу турж хүрмээр газар

  • Туурайт морь улдаж хүрмээр газар

  • Сайн эр салбарч хүрмээр газар

  • Муу эр мунгинаж хүрмээр газар

  • Тураг шувуу ядрахдаа уулаа

  • Төрөл хүн ядрахдаа садангаа

  • Тураг ядрахдаа уулаа барааддаг

  • Хүн ядрахдаа төрхмөө барааддаг

  • Туух нуруугүй

  • Тураг сүүлгүй

  • Барих далгүй

  • Базах сүүлгүй

  • Ураг доройтвол саднаа түшдэг

  • Тураг доройтвол уулаа түшдэг

Зүйр цэцэн үг

  • Тураг шувуу нисч хүрэхгүй

  • Туурайт морь давхиж хүрэхгүй газар

  • Тураг шувуу ядрахдаа ууландаа

  • Толиур хүн ядрахдаа урагтаа

  • Тургийн зэрэг биетэй

  • Тугалын зэрэг ухаантай

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.