тусгаар

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр

1.
Дангаар, тусдаа, салангид
2.
Биеэ даасан, бусдын хараат бус

Ойролцоо үг

ганцаардмал салангид болох саланги тусгаарлалт тусгаарлагдах

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	тусгаар
Харьяалахын тийн	тусгаарын
Заахын тийн	тусгаарыг
Өгөх орших тийн	тусгаарт
Гарахын тийн	тусгаараас
Үйлдэхийн тийн	тусгаараар
Хамтрахын тийн	тусгаартай
Чиглэхийн тийн	тусгаар луу
Олон тоо	тусгаарууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

тусгаар байх — дангаар байх
тусгаар болох — тусдаа бие даах
тусгаар явах — тусдаа явах
бие биеэс тусгаар — бие биеэс тусдаа, бие биеэс ангид
ангид тусгаар — салангид, хамтдаа бус
тусгаар тогтнол — эрх чөлөөтэй, биеэ даасан байдал
тусгаар тогтносон улс — хараат бус улс, тусдаа бие даасан бүрэн эрх мэдэлтэй улс
тусгаар биеэ даасан байдалтай — хараат бус
тусгаар тогтнох эрх — биеэ даан оршин тогтнох эрх

Товчилсон үг

МТТН — Монголын Тусгаар Тогтнолын Нам
МТТХАТХ — Монголын Тусгаар Тогтнолыг Хамгаалах Ард Түмний Холбоо
СНГ — СНГ (Содружество Независимых Государств) [Тусгаар тогтносон улсуудын нөхөрлөл]
ТТ — “Тусгаар Тогтнол” [сонин]
ТТН — Тусгаар Тогтнолын Нам
ТТУХ — Тусгаар Тогтносон Улсуудын Холбоо
ТТХНУ — Тусгаар Тогтносон Хамтын Нөхөрлөлийн Улсууд
ТУХН — Тусгаар Улсуудын Хамтын Нөхөрлөл
ХНТТО — Хамтын Нөхөрлөл, Тусгаар Тогтносон Орнууд
ХНТТОННЭ — Хамтын Нөхөрлөл, Тусгаар Тогтносон Орнуудын Найрамдлын Нийгэмлэгүүдийн Эвлэл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.