түдгэлзэх

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг

1.
Ажил үйлээ хийхийг түр азнах, хойш тавих, байзнах
2.
Санал хураахад саналаа өгөхгүй эргэлзэх, үлдэх

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)	түдгэлзэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)	түдгэлзнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)	түдгэлзлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)	түдгэлзэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)	түдгэлзжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)	түдгэлзсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)	түдгэлздэг
Холбох нөхцөл (-ж)	түдгэлзэж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)	түдгэлзээд
Болзох нөхцөл (-вал)	түдгэлзвэл
Хүсэх (-маар)	түдгэлзмээр
Захирах (-аарай)	түдгэлзээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)	түдгэлзэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

ажиллахаа түдгэлзэх — ажиллахаа түр болих, ажлаа хойш тавих
бичихээ түдгэлзэх — бичихээ азнах
хариу хэлэхээс түдгэлзэх — хариу өгөхийг цааргалах, хэрэг зуур хүлээлгэх
хийхээ түдгэлзэх — хийхээр төлөвлөсөн зүйлээ хийхээ азнах, хойш тавих
явахаа түдгэлзэх — явахаа азнах, явахаа түр болих
түр түдгэлзэх — түр азнах, түр болих
ял эдлүүлэхийг түдгэлзэх — ял эдлүүлэхийг түр азнах, хойшлуулах
хянан түдгэлзэх — тухайн хэрэг явдал, нөхцөл байдлыг нягтлан судлах, хэрэгт холбогдох хүнийг шүүх, байцаах
санал түдгэлзэх — санал хураахад тухайн саналыг зөвшөөрөх ч үгүй, татгалзах ч үгүй хариу өгөхгүй татгалзан үлдэх

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.