удган

нэр үг/ʊtɢəŋ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠢᠳᠤᠭᠠᠨ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
бөө мөргөлЭм бөө

IIнэр үг

1.
удган хатираа (морины гурван хөл нэгэн зэрэг газар гишгэн, нэгэн зэрэг газраас хөндийрөх явдал), удган ээрүүл (хүүхэд эргүүлэн наадах тоглоом), удган эрвээхэй шавж. (бие охор бүдүүн, өнгө улаан, шар бөгөөд дээрээ толботой шавж), удган өвс урга

Ойролцоо үг

төлөгч

Англи утга

нэр үгshamaness

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	удган
Харьяалахын тийн	удганын
Заахын тийн	удганыг
Өгөх орших тийн	удганд
Гарахын тийн	удганаас
Үйлдэхийн тийн	удганаар
Хамтрахын тийн	удгантай
Чиглэхийн тийн	удган руу
Олон тоо	удганууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Хэлц үг

Бөө хүн бэргүй
Удган хүн хадамгүй
Уран нь урнаа тоохгүй
Удган нь бөөгөө тоохгүй

Хоршоо үг

бөө удган — а.монголчуудын тэнгэрийг шүтэх шүтлэгийн эр, эм бөө; б.эр бөө

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *ïdugan (compare Dongxiang idogvo (“faith healer”)), and cognate with Khitan 伊吐干 (yitugan). The initial n- of the alternative form is not found in Middle Mongol or other Mongolic languages. Possibly borrowed from Old Uyghur 𐽰𐽶𐽸𐽳𐽲 (ʾydwq /⁠ïduk⁠/, “holy”), see also Old Turkic 𐰃𐰑𐰸 (ïduq) and Yakut ытык (ïtïk).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.