хавтгай

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр

1.
Өө товгоргүй, тэгш
2.
Нимгэн, тэгш гадаргатай зүйл
3.
Навтгар
4.
шилжсэн утгаНийт, бүгд, хааяагүй

IIнэр үг

1.
амьтанТэмээн гөрөөс; хоёр бөхтэй зэрлэг тэмээ.

нэр үг

1.
хавтгай хэсэг газар
- Ютагийн давстай тал

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хавтгай
Харьяалахын тийн	хавтгайн
Заахын тийн	хавтгайг
Өгөх орших тийн	хавтгайд
Гарахын тийн	хавтгайгаас
Үйлдэхийн тийн	хавтгайгаар
Хамтрахын тийн	хавтгайтай
Чиглэхийн тийн	хавтгай руу
Олон тоо	хавтгайнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хавтгай гадаргуу — тэгш гадаргуу
хавтгай дөрвөлжин — адил талтай тэгш өнцөгт
хавтгай мод — а.банз; б.гурил элддэг ганпанз; в.хуучир. эрүү шүүлт тулган хүнийг жанчдаг мод
хавтгай улаан үлд — тодорхойгүй шалтгаанаар төв мэдрэлийн тогтолцоо, дотоод шүүрлийн булчирхайн хямралаас болж үүсдэг арьсны өвчин
хавтгай хэнгэрэг — нэгэн зүйл хэц хэнгэрэгийн нэр
хавтгай банз — хавтгайлан зүссэн банз, нимгэн зүссэн банз
хавтгай тогтолцоо — тулгуурынхыг оролцуулан, бүх элементийн тэнхлэг нь гаднын хүчний үйлчлэлтэй нэг хавтгайд оршдог тогтолцоо
хавтгай төмөр — нимгэн бөгөөд тэгш төмөр
хавтгай чулуулаг — наанги шороон чулуулгийн чанар хувирснаас буй болсон нэгэн зүйл ялтаслаг чулуулаг, чулуун бийр, чулуун самбар, чулуун ваар зэргийг хийхэд хэрэглэнэ
хавтгай ширэм — хавтан ширэм
хавтгай хамар — навтгар хамар
хавтгай болгох — газар сайгүй болгох, хааяагүй тараах
хавтгайд нь хамруулах — бүгдийг хамруулах
хавтгайдаа баяр хөөр болох — бүгдээрээ баяр хөөр болох, хааяагүй баяр хөөр болох

Хэлц үг

Хавтгай түлээ галын буг
Харамч хүн авдрын таг
Харамч эхнэр гэрийн буг
Халуун цусны тасархай
Хавтгай ясны хэлтэрхий
Хар махны тасархай
Хар цай идээний дээж
Хавтгай цаас хуулийн дээж

Зүйр цэцэн үг

Хавтгай ширэм (хавтан ширэм); түлээ галын буг
Харамч эхнэр гэрийн буг

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.