хадлан

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Хадаж авч мал тэжээхэд зориулан нөөцөлсөн өвс
2.
Байгалийн болон таримал ургамлыг хадаж өвс бэлтгэх зориулалттай талбай
3.
Өвс тэжээл бэлтгэж авах ажил

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хадлан
Харьяалахын тийн	хадлангийн
Заахын тийн	хадланг
Өгөх орших тийн	хадланд
Гарахын тийн	хадлангаас
Үйлдэхийн тийн	хадлангаар
Хамтрахын тийн	хадлантай
Чиглэхийн тийн	хадлан руу
Олон тоо	хадлангууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хадлан хадах — өвс хадаж авах
хадлангийн ангилал — ургах орчин нөхцөл, ургамлын бүрэлдэхүүнийг харгалзан ангилан талбайг бүлэглэх
хадлангийн сэлгээ — хадлангийн талбайн бүтэц бүрэлдэхүүн, бүтээмж, шимт чанарыг үл бууруулах, он удаан жил зохистой ашиглах зорилгоор хадлангийн талбайг жил жилээр эсвэл тодорхой хугацаагаар зонхилох ургамлын хөгжлийн үе шатаар сэлгэн өнжөөн хадах арга
хадландаа гарах — өвс тэжээл бэлтгэж авах ажилдаа гарах
хадлангийн бригад — хэд хэдээрээ нийлэн өвс хадах хэсэг

Хэлц үг

Хадлан өвсийг хэрэгтэй гэхээс
Хадуур зэвсгээ сайн зэх

Зүйр цэцэн үг

Хадлангүй малчин өвөлдөө зүдэрнэ
Ханьгүй хүн өтлөхдөөн зүдэрнэ
Хадлан өвс хэрэгтэй гэхээсээ
Хадуур багажаа сайн бэлтгэ

Хоршоо үг

хадлан бордоо — малын идэш тэжээлийн зүйл
өвс/өвс хадлан — а.өвс ногоо өтгөн ургасан газар; б.мал тэжээхээр бэлтгэж нөөцөлсөн өвс
хадлан тариалан — гурил будаа хийх, мал амьтан тэжээхээр бэлтгэж авсан тариа ногоо

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.