хайрлах
Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй
Тайлбар
- 1.Нандин эрхэмлэж байгаа хайр сэтгэлээ илтгэх
- 2.Элбэрэн дотночлох, өрөвдөн хөөрхийлөх
- 3.Хэмнэх, гамнах, арвилах
- 4.шилжсэн утгахүндэтгэлАхмад настан болон зэрэг дэв илүү хүн юм өгөх
- 5.шилжсэн утгахүндэтгэлГуйх хүсэхийн хүндэтгэл
Англи утга
- үйл үгto love; to empathize, to sympathize, to pity; to spare (objects, animals); to be thrifty (with money); to give, to grant
Үйл үгийн хувирал
| Үйлдэх нэр (-х) | хайрлах |
|---|---|
| Одоо ирээдүй цаг (-на) | хайрлана |
| Өнгөрсөн цаг (-лаа) | хайрлалаа |
| Өнгөрсөн цаг (-в) | хайрлав |
| Өнгөрсөн цаг (-жээ) | хайрлажээ |
| Үйлдсэн нэр (-сан) | хайрласан |
| Хэвшсэн нэр (-даг) | хайрладаг |
| Холбох нөхцөл (-ж) | хайрлаж |
| Урьдчилах нөхцөл (-аад) | хайрлаад |
| Болзох нөхцөл (-вал) | хайрлавал |
| Хүсэх (-маар) | хайрламаар |
| Захирах (-аарай) | хайрлаарай |
| Үгүйсгэх (-хгүй) | хайрлахгүй |
Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.
Нийлмэл үг
ханиа хайрлах — ханиа үл гомдоон, элбэрэн тэтгэх
сэтгэлтэй хүнээ хайрлах — дурласан хүндээ бусдаас илүү хайр халамж тавих
дүүгээ хайрлах — дүүгээ элбэрэн дотночлох
хүүгээ хайрлах — хүүгээ элбэрэн тэтгэх
гутлаа хайрлах — гутлаа гамнах
морио хайрлах — морио гамнах
хишиг хайрлах — хишиг хүртээх
ном хайрлах — ном өгөх
эд хайрлах — эд өгөх, эд хүртээх
айлдаж хайрлахсан болов уу — айлдан хэлж өгнө үү
Хэлц үг
Хайрлах сэтгэл амрагийн дээд
Хянамгай сэтгэл лавдууны дээд
Хайрлах тутам хорвойно
Хуйхлах тутам шорвойно
Хайрлах цагт санах
Халдах цагт хатуужих
Хайрлах цагт тасралгүй
Халдах цагт гуталгүй
Харах нүдний цэцгий
Хайрлах зүрхний толт
Хорсох хүний тав ханаж
Хайрлах хүний сэтгэл дэнслэх
Зүйр цэцэн үг
Хайрласан нохой хацар долоох
Хоршоо үг
өрөвдөх хайрлах — уян зөөлөн сэтгэл гарган хамгаалах
хайрлах гамнах — ариглах хэмнэх
хайрлах хамгаалах — ариглах, осол аюулаас сэргийлэн сахих
Үгийн гарал
Equivalent to хайр (xajr, “love, mercy, pity”) + -лах (-lax), formed already in Middle Mongol.
Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.